Adi Kuzu Göbeği

Açıklama

Morchella esculentoides, yaygın olarak Adi Kuzu Göbeği veya Sarı Kuzu Göbeği olarak bilinen, Morchella cinsine ait yenilebilir bir mantar türüdür. Eskiden Morchella esculenta'nın bir türü olarak kabul edilse de, genetik çalışmalarla ayrı bir tür olduğu doğrulanmıştır. Bal peteği görünümündeki karakteristik şapkası ve içi boş yapısıyla tanınır. Dünya genelinde ılıman iklim bölgelerinde ilkbaharda ortaya çıkar ve gastronomi dünyasında oldukça değerli kabul edilir.

Nasıl tanımlanır

Şapka

3-10 cm yüksekliğinde ve 3-8 cm genişliğinde olabilir. Şapka yuvarlak veya ovalimsi bir şekle sahiptir ve yüzeyi bal peteği görünümüne benzer şekilde düzensiz çukurlar ve çıkıntılarla kaplıdır. Rengi açık kahverengiden sarımsı kahverengiye, hatta grimsi sarıya kadar değişebilir. Çukurlar genellikle kenarlardan daha açık renklidir. Sapla birleşme noktası belirgin ve düzensizdir.

Lameller

Kuzu göbeklerinde belirgin lameller (gill) bulunmaz. Bunun yerine, spora sahip olan yüzey şapkanın çukurlu yapısı içinde yer alır.

Sap

3-12 cm yüksekliğinde ve 1-3 cm kalınlığında olabilir. Silindirik, düzensiz veya hafifçe şişkin bir yapıya sahiptir. Rengi beyazımsı, kremsi veya açık sarımsıdır. Yüzeyi hafifçe granüllü veya pürüzlü olabilir. İçi boştur ve şapkanın içine doğru devam eder. Sap tabanı genellikle hafifçe şişkindir.

Et

Kırılgan, ince ve mumsu kıvamda; beyaz veya kirli beyaz renkte olup, tüm mantar gibi içi boştur ve sapla birleşiktir.

Sporofor

Genellikle 5-15 cm yüksekliğinde olup, sap ve şapkadan oluşur. Tüm mantar içi boştur.

Yaşam alanı

Yaprak döken ağaçların (özellikle dişbudak, karaağaç, elma, çınar) bulunduğu ormanlık alanlarda, meyve bahçelerinde, bahçelerde ve yol kenarlarında ağaç kökleri yakınında bulunur. Kireçli toprakları tercih eder. Bazen orman yangını sonrası alanlarda bol miktarda görülebilir.

Temel bilgiler

• Şapka yüzeyi: Gözenekli, bal peteği benzeri, çukurlu ve çıkıntılı.
• Büyüme formu: Tekil veya dağınık kümeler halinde.
• Spor izi: Kremimsi veya sarımsı-beyaz.
• Gövde rengi: Şapka açık kahverengi, sarımsı-kahverengi; sap beyazımsı, kremsi.
• Koku: Hoş, hafif mantar kokusu.
• Et çürümesi: Ezildiğinde renk değiştirmez.
• Yükseklik: 5-15 cm
• Şapka çapı: 3-8 cm
• Besin alımı: Mikorrhizal (ağaçlarla simbiyotik ilişki kurar) ve saprofitik (ölü organik maddeyi ayrıştırır) olduğu düşünülmektedir.

Hızlı kontrol

• Koku: Hoş, hafif mantar kokulu.
• Meyveleme: Genellikle ilkbaharda, belirli ağaçların altında veya yakınında tekil veya gruplar halinde yetişir.
• Substrat: Humuslu toprak, ölü ağaç kalıntıları, bazen yarı çürümüş odunlar.

Nerede bulunur

Bulma ipuçları

Benzer türler

Bilimsel sınıflandırma

Şube

Ascomycota

Sınıf

Pezizomycetes

Takım

Pezizales

Aile

Morchellaceae

Cins

Morchella

Saklama bilgileri

• Maks sıcaklık: 4°C
• Donma süresi: 6 ay - 1 yıl
• Min sıcaklık: 0°C
• Buzdolabında saklama: 3-5 gün

Nasıl temizlenir

Mantarları topladıktan sonra, içlerindeki böcekleri veya toprağı temizlemek için uzunlamasına kesin (içi boş olduklarından). Daha sonra kuru bir fırça ile nazikçe fırçalayın. Eğer çok kirli ise, soğuk su altında hızlıca yıkayıp hemen kurulayın. Aşırı yıkama mantarın aromasını ve dokusunu bozabilir.

Adi Kuzu Göbeği hakkında daha fazlası