Mushby LogoMushby
เห็ดขี้ควายน้ำตาล, เห็ดหมวกม้วนน้ำตาล (Paxillus involutus)

เห็ดขี้ควายน้ำตาล, เห็ดหมวกม้วนน้ำตาล

มีพิษ

Paxillus involutus

เรียกอีกชื่อว่า: Brown Rollrim, Poison Pax, Common Roll-rim

มีรูปถ่ายแล้ว? ระบุเห็ดทันทีด้วยแอป Mushby

เปิดแอป

คำอธิบาย

Paxillus involutus หรือที่รู้จักกันทั่วไปในชื่อ Brown Roll-rim เป็นเห็ดที่มีพิษร้ายแรงถึงชีวิต แม้ว่าจะเคยถูกจัดว่าเป็นเห็ดที่กินได้หลังจากการปรุงอย่างเหมาะสม แต่ปัจจุบันเป็นที่ทราบกันดีว่ามีสารพิษที่สามารถกระตุ้นปฏิกิริยาภูมิคุ้มกันทำลายเม็ดเลือดแดง (autoimmune hemolytic anemia) ซึ่งอาจถึงแก่ชีวิตได้ เห็ดชนิดนี้มีลักษณะเด่นคือหมวกเห็ดสีน้ำตาลที่ม้วนขอบเข้าด้านในเมื่อยังอ่อน และมีครีบที่สามารถหลุดออกจากเนื้อหมวกได้ง่ายเมื่อถูกถูไถ

วิธีการระบุ

หมวก
หมวกเห็ดมีขนาด 5-15 ซม. (บางครั้งอาจถึง 20 ซม.) ในระยะแรกมีลักษณะนูนและขอบม้วนเข้าด้านในอย่างชัดเจน เมื่อแก่ขึ้นจะแผ่ราบลงและมีรอยบุ๋มตรงกลาง ขอบยังคงม้วนเข้าเล็กน้อย สีของหมวกมีตั้งแต่สีน้ำตาลเหลืองถึงน้ำตาลเข้ม ผิวหมวกมักเป็นกำมะหยี่หรือมีขนละเอียดเมื่อยังอ่อน และจะเรียบขึ้นเมื่อแก่ อาจเหนียวเล็กน้อยเมื่อเปียกชื้น
ใบเห็ด
ครีบเห็ดมีลักษณะหนา แน่น ติดกับก้านหรือลดต่ำลงเล็กน้อย (decurrent) สีเหลืองอ่อนถึงน้ำตาลอมเหลือง เมื่อถูกกดหรือช้ำจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลเข้ม สามารถหลุดออกจากเนื้อหมวกได้ง่ายเมื่อถูกถูไถ
ก้าน
ก้านเห็ดมีขนาด 3-10 ซม. ยาว 1-3 ซม. หนา มักจะสั้นและอ้วน สีเดียวกับหมวกหรืออ่อนกว่าเล็กน้อย ผิวเรียบหรือมีขนละเอียด ไม่มีวงแหวนหรือปลอกหุ้ม
เนื้อเห็ด
เนื้อเห็ดหนา นุ่ม สีเหลืองอ่อนถึงน้ำตาลอ่อน เมื่อถูกตัดหรือช้ำจะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลแดงหรือน้ำตาลเข้ม
ดอกเห็ด
ดอกเห็ดมีลักษณะเป็นหมวกและก้าน
ที่อยู่อาศัย
ขึ้นเดี่ยวๆ หรือเป็นกลุ่มเล็กๆ บนพื้นดินในป่าสน ป่าผลัดใบ และป่าผสม มักพบใกล้ต้นเบิร์ช (birch), สน (pine), สปรูซ (spruce), โอ๊ค (oak) และบีช (beech) เป็นเห็ดไมคอร์ไรซา (mycorrhizal) ที่สร้างความสัมพันธ์กับรากของต้นไม้

ข้อเท็จจริงสำคัญ

  • พื้นผิวหมวก: กำมะหยี่, มีขนละเอียด, เรียบเมื่อแก่
  • รูปแบบการเจริญเติบโต: เดี่ยวหรือเป็นกลุ่ม
  • รอยสปอร์: น้ำตาลอมเหลืองถึงน้ำตาลสนิม
  • สีลำตัว: น้ำตาลเหลืองถึงน้ำตาลเข้ม
  • กลิ่น: อ่อนๆ คล้ายดินหรือผลไม้
  • การเปลี่ยนสีเมื่อตัด: เปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลแดงหรือน้ำตาลเข้ม
  • ความสูง: 3-10 ซม.
  • เส้นผ่านศูนย์กลางหมวก: 5-15 ซม.
  • วิธีการได้รับสารอาหาร: ไมคอร์ไรซา (Mycorrhizal)

มีพิษ

ถึงตาย

Paxillus involutus เป็นเห็ดมีพิษร้ายแรงถึงชีวิต แม้จะผ่านการปรุงสุกแล้วก็ตาม สารพิษในเห็ดชนิดนี้สามารถกระตุ้นปฏิกิริยาภูมิคุ้มกันทำลายเม็ดเลือดแดง (autoimmune hemolytic anemia) ซึ่งเป็นภาวะที่ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายโจมตีและทำลายเซลล์เม็ดเลือดแดงของตนเอง อาการอาจรวมถึงคลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ท้องเสีย และในกรณีที่รุนแรงอาจนำไปสู่ภาวะไตวายเฉียบพลัน ช็อก และเสียชีวิตได้ พิษของเห็ดชนิดนี้สะสมในร่างกายและอาจแสดงอาการรุนแรงขึ้นเมื่อบริโภคซ้ำๆ

ชนิดของสารพิษ: Involutin, และสารประกอบที่กระตุ้นปฏิกิริยาภูมิคุ้มกันทำลายเม็ดเลือดแดงชนิดของอาการ: ภูมิคุ้มกันทำลายเม็ดเลือดแดง (Autoimmune hemolytic anemia)

ตรวจสอบด่วน

  • กลิ่น: มีกลิ่นอ่อนๆ คล้ายดินหรือผลไม้
  • การออกผล: ปลายฤดูร้อนถึงฤดูใบไม้ร่วง
  • สับสเตรต: พื้นดินในป่าสนและป่าผลัดใบ

สถานที่พบ

ยุโรป

พบได้ทั่วไปในป่าทั่วทวีปยุโรป โดยเฉพาะในป่าสนและป่าผลัดใบ

อเมริกาเหนือ

พบในป่าทางตอนเหนือของอเมริกาเหนือ

เอเชีย

มีรายงานการพบในบางส่วนของเอเชีย

เคล็ดลับการค้นหา

ช่วงเวลาที่เหมาะสม

พบได้ตั้งแต่ปลายฤดูร้อนถึงฤดูใบไม้ร่วง (สิงหาคมถึงพฤศจิกายน)

สภาพแวดล้อม

มองหาในป่าที่มีต้นเบิร์ช สน สปรูซ โอ๊ค หรือบีช โดยเฉพาะบริเวณที่มีมอสและใบไม้ร่วงทับถม

ลักษณะเด่น

สังเกตหมวกเห็ดสีน้ำตาลที่มีขอบม้วนเข้าด้านใน และครีบที่เปลี่ยนสีเป็นสีน้ำตาลเข้มเมื่อถูกช้ำ

สายพันธุ์ที่คล้ายกัน

เห็ดหมวกม้วนสีส้ม

เห็ดในสกุล Paxillus

เรียกอีกชื่อว่า: Orange Roll-rim

เห็ดหมวกม้วนขนาดเล็ก

เห็ดในสกุล Paxillus

เรียกอีกชื่อว่า: Small Roll-rim

การจำแนกทางวิทยาศาสตร์

ไฟลัม
Basidiomycota
ชั้น
Agaricomycetes
อันดับ
Boletales
วงศ์
Paxillaceae
สกุล
Paxillus

สำรวจ เห็ดขี้ควายน้ำตาล, เห็ดหมวกม้วนน้ำตาล

ระบุเห็ดได้ทุกที่

ฟรีบน iOS, Android และเว็บ ระบุชนิดจากรูปถ่าย ฐานข้อมูลครบถ้วน และคอลเลกชันส่วนตัวของคุณ

เปิดในแอป