Masz zdjęcie? Rozpoznaj grzyby natychmiast w aplikacji Mushby
Otwórz aplikacjęOpis
Russula xerampelina, powszechnie znany jako gołąbek śledziowy, to jadalny grzyb z rodziny Russulaceae. Charakteryzuje się zmiennym ubarwieniem kapelusza, często w odcieniach czerwieni, brązu lub purpury, oraz wyraźnym zapachem śledzi, szczególnie po uszkodzeniu lub ugotowaniu. Jest to gatunek mikoryzowy, tworzący symbiozę z różnymi drzewami liściastymi i iglastymi.
Jak identyfikować
- Kapelusz
- Kapelusz o średnicy 5-15 cm, początkowo wypukły, później spłaszczony, często z zagłębieniem na środku. Brzeg kapelusza gładki, czasem lekko karbowany. Skórka kapelusza jest matowa, sucha, często popękana, zwłaszcza u starszych okazów. Kolor bardzo zmienny: od winnoczerwonego, purpurowego, brązowoczerwonego, oliwkowobrązowego do zielonkawego, często z jaśniejszymi plamami. Skórka daje się ściągnąć tylko na brzegu kapelusza (około 1/3 promienia).
- Blaszki
- Blaszki gęste, kruche, przyrośnięte do trzonu lub lekko zbiegające, początkowo białawe, kremowe, później żółtawe, a u starszych okazów często z brązowymi plamami. Często rozwidlone przy trzonie.
- Trzon
- Trzon o wysokości 4-10 cm i grubości 1-3 cm, cylindryczny, pełny, twardy, biały, ale często z różowawym lub czerwonawym nalotem, zwłaszcza u podstawy. Po uszkodzeniu lub uciśnięciu brązowieje. Powierzchnia trzonu jest gładka lub lekko pomarszczona.
- Miąższ
- Miąższ biały, jędrny, po przekrojeniu lub uszkodzeniu powoli zmienia kolor na żółtawy, a następnie brązowawy. Ma łagodny smak i charakterystyczny zapach śledzi, który staje się bardziej intensywny po ugotowaniu lub wysuszeniu. Reakcja z FeSO4 (siarczanem żelaza) na miąższu jest zielonkawa.
- Owocnik
- Owocnik średniej wielkości do dużego, o zmiennym kształcie i kolorze, z charakterystycznym zapachem śledzi.
- Siedlisko
- Występuje w lasach liściastych i iglastych, często pod bukami, dębami, brzozami, sosnami i świerkami. Preferuje gleby kwaśne. Jest to gatunek mikoryzowy.
Kluczowe fakty
- Powierzchnia kapelusza: Matowa, sucha, często popękana
- Forma wzrostu: Pojedynczo lub w małych grupach
- Odcisk zarodników: Kremowy do jasnożółtego
- Kolor ciała: Zmienny: winnoczerwony, purpurowy, brązowoczerwony, oliwkowobrązowy, zielonkawy
- Zapach: Śledziowy
- Zmiana koloru po przecięciu: Brązowieje po uszkodzeniu
- Wysokość: 4-10 cm
- Średnica kapelusza: 5-15 cm
- Sposób odżywiania: Mikoryzowy
Bezpieczny
BezpiecznyGołąbek śledziowy jest grzybem jadalnym i smacznym. Nie jest toksyczny. Jednakże, zawsze należy zachować ostrożność przy zbieraniu grzybów i upewnić się co do prawidłowej identyfikacji, aby uniknąć pomyłki z gatunkami niejadalnymi lub trującymi. Wiele gołąbków o ostrym smaku jest niejadalnych, a niektóre mogą powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Gołąbek śledziowy ma łagodny smak, co jest ważną cechą odróżniającą.
Szybkie sprawdzenie
- Zapach: Śledziowy, szczególnie po uszkodzeniu miąższu
- Owocowanie: Lato-jesień (lipiec-październik)
- Podłoże: Gleba, w lasach liściastych i iglastych
Gdzie znaleźć
Lasy liściaste
Często spotykany pod bukami i dębami, zwłaszcza na glebach kwaśnych.
Lasy iglaste
Można go znaleźć również pod sosnami i świerkami.
Mieszane lasy
Występuje w lasach mieszanych, gdzie współistnieją drzewa liściaste i iglaste.
Wskazówki znajdowania
Szukaj pod odpowiednimi drzewami
Skup się na obszarach z bukami, dębami, sosnami i świerkami, ponieważ Russula xerampelina tworzy z nimi mikoryzę.
Zwróć uwagę na zapach
Charakterystyczny zapach śledzi jest kluczową cechą identyfikacyjną, szczególnie po uszkodzeniu miąższu. Delikatnie zgnieć kawałek miąższu, aby uwolnić zapach.
Obserwuj zmiany koloru
Miąższ gołąbka śledziowego brązowieje po uszkodzeniu, co jest ważną cechą odróżniającą od innych gołąbków.
Sprawdź reakcję z FeSO4
Jeśli masz dostęp do siarczanu żelaza, nałożenie kropli na miąższ powinno wywołać zielonkawą reakcję, co jest potwierdzeniem gatunku.
Podobne gatunki
Gołąbek kruchy
Grzyb z rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)
Znany również jako: Russula fragilis
Gołąbek czerwononogi
Grzyb z rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)
Znany również jako: Russula rhodopoda
Gołąbek zielonawy
Grzyb z rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)
Znany również jako: Russula virescens
Klasyfikacja naukowa
- Typ
- Basidiomycota
- Klasa
- Agaricomycetes
- Rząd
- Russulales
- Rodzina
- Russulaceae
- Rodzaj
- Russula
Informacje o przechowywaniu
- Max temperatura: 4°C
- Czas zamrażania: 6 miesięcy
- Min temperatura: 0°C
- Chłodzenie: 3 dni
Jak czyścić
Grzyby należy delikatnie oczyścić z ziemi i resztek leśnych za pomocą miękkiej szczoteczki lub wilgotnej ściereczki. Nie zaleca się mycia pod bieżącą wodą, ponieważ miąższ może nasiąknąć wodą i stracić jędrność. Usunąć wszelkie uszkodzone lub robaczywe części.
Poznaj Gołąbek śledziowy
Rozpoznawaj grzyby wszędzie
Bezpłatnie na iOS, Android i w sieci. Rozpoznawanie po zdjęciu, pełna baza danych i Twoja osobista kolekcja.