Yok

Açıklama

Phaeolus schweinitzii, genellikle 'Dyer's Polypore' veya 'Kadife Şapkalı Mantar' olarak bilinen, çürüyen ağaçlarda veya ağaçların köklerinde yetişen büyük, yıllık bir polipor mantarıdır. Gençken kadifemsi bir dokuya ve sarımsı-turuncu renge sahipken, yaşlandıkça koyu kahverengi, pas rengi veya zeytin yeşili tonlarına döner ve sertleşir. Genellikle tek başına veya kümeler halinde bulunur ve ağaçlarda kahverengi çürümeye neden olan önemli bir patojendir. Adını, mantardan elde edilebilen doğal boya pigmentlerinden alır.

Nasıl tanımlanır

Şapka

Şapka 10-40 cm çapında, bazen daha büyük. Düzensiz, loblu veya dalgalı kenarlara sahip. Gençken kadifemsi, tüylü bir yüzeye sahipken, yaşlandıkça pürüzsüzleşir ve sertleşir. Renk gençken parlak sarı, turuncu veya hardal sarısı tonlarında olup, yaşla birlikte koyu kahverengi, pas rengi veya zeytin yeşili olur. Genellikle merkezden dışa doğru halkalı desenler gösterir.

Lameller

Phaeolus schweinitzii bir polipor mantarı olduğu için lamelleri (gill) yoktur. Bunun yerine, alt yüzeyinde gözenekler (porlar) bulunur. Gözenekler gençken sarımsı-yeşil, yaşlandıkça koyu kahverengiye döner. Gözenekler düzensiz, köşeli ve büyüktür (0.5-3 mm).

Sap

Sap genellikle kısa, kalın ve merkezi veya eksantrik olabilir. Bazen hiç sapı olmayıp doğrudan ağaçtan çıkar. Sapın yüzeyi şapka ile aynı renkte ve dokuda olabilir, gençken kadifemsi, yaşlandıkça sertleşir. Genellikle ağacın köklerine veya tabanına bağlıdır.

Et

Etli kısım gençken yumuşak ve süngerimsi, yaşlandıkça sert ve lifli hale gelir. Rengi sarımsı-kahverengi veya pas rengidir. Kesildiğinde veya ezildiğinde rengi değişmez. Hafif asidik veya topraksı bir kokusu vardır.

Sporofor

Meyve gövdesi genellikle 10-40 cm çapında, bazen daha büyük olabilir. Şapka benzeri veya rozet şeklinde, bazen de yelpaze şeklinde olabilir. Gençken yumuşak ve kadifemsi, yaşlandıkça sert ve lifli hale gelir. Renk gençken sarımsı-turuncu veya hardal sarısı iken, yaşla birlikte koyu kahverengi, pas rengi veya zeytin yeşili tonlarına dönüşür. Kenarları genellikle daha açık renklidir ve dalgalı veya lobludur. Alt yüzeyi gözenekli olup, gözenekler gençken sarımsı-yeşil, yaşlandıkça koyu kahverengiye döner. Gözenekler düzensiz, köşeli ve büyüktür (0.5-3 mm).

Yaşam alanı

Genellikle kozalaklı ağaçların (özellikle çam, ladin, köknar) köklerinde veya tabanında, bazen de gövdelerinde bulunur. Nadiren yapraklı ağaçlarda da görülebilir. Ölü veya canlı ağaçlarda kahverengi çürümeye neden olan bir parazit veya saprofit mantardır. Genellikle tek başına veya küçük kümeler halinde büyür.

Temel bilgiler

• Şapka yüzeyi: Gençken kadifemsi, tüylü; yaşlandıkça pürüzsüzleşir ve sertleşir.
• Büyüme formu: Tek başına veya kümeler halinde, şapka benzeri, rozet şeklinde veya yelpaze şeklinde.
• Spor izi: Beyaz veya soluk sarımsı.
• Gövde rengi: Gençken sarımsı-turuncu, yaşlandıkça koyu kahverengi, pas rengi veya zeytin yeşili.
• Koku: Hafif asidik veya topraksı.
• Et çürümesi: Rengi değişmez.
• Yükseklik: Değişken, genellikle 5-20 cm
• Şapka çapı: 10-40 cm, bazen daha büyük.
• Besin alımı: Saprofit veya parazit, ağaçlarda kahverengi çürümeye neden olur.

Hızlı kontrol

• Koku: Hafif asidik veya topraksı
• Meyveleme: Yaz sonu - Sonbahar ortası
• Substrat: Kozalaklı ağaçların kökleri veya tabanı

Nerede bulunur

Bulma ipuçları

Benzer türler

Bilimsel sınıflandırma

Şube

Basidiomycota

Sınıf

Agaricomycetes

Takım

Polyporales

Aile

Fomitopsidaceae

Cins

Phaeolus

Saklama bilgileri

• Maks sıcaklık: 4°C
• Donma süresi: 6 ay
• Min sıcaklık: 0°C
• Buzdolabında saklama: 3 gün

Nasıl temizlenir

Bu mantar genellikle yenilebilir olarak kabul edilmez ve ticari olarak toplanmaz. Eğer boyama amacıyla kullanılacaksa, yüzeyindeki toprak ve kalıntılar kuru bir fırça ile temizlenebilir. Yıkanması önerilmez, çünkü suyu emebilir ve dokusunu bozabilir.

Yok hakkında daha fazlası