มีรูปถ่ายแล้ว? ระบุเห็ดทันทีด้วยแอป Mushby
เปิดแอปคำอธิบาย
Termitomyces titanicus เป็นเห็ดในสกุล Termitomyces ซึ่งเป็นที่รู้จักกันดีว่าเป็นเห็ดที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนของดอกเห็ด (cap) ที่สามารถขยายใหญ่ได้ถึง 1 เมตร เห็ดชนิดนี้มีความสัมพันธ์แบบพึ่งพาอาศัยกัน (symbiotic relationship) กับปลวกในวงศ์ Termitidae โดยปลวกจะเพาะเลี้ยงเห็ดชนิดนี้ในรังของพวกมันเพื่อเป็นแหล่งอาหาร เห็ดโคนหลวงเป็นเห็ดที่ได้รับความนิยมอย่างสูงในการบริโภคในหลายประเทศแถบเอเชียและแอฟริกา เนื่องจากมีรสชาติอร่อย เนื้อสัมผัสดี และมีคุณค่าทางโภชนาการ
วิธีการระบุ
- หมวก
- หมวกเห็ด (cap) มีขนาดใหญ่มาก เส้นผ่านศูนย์กลาง 10-100 ซม. หรือมากกว่านั้น ในระยะแรกหมวกเห็ดมีรูปร่างคล้ายระฆังหรือกรวยคว่ำ เมื่อโตเต็มที่จะแผ่กว้างออกเป็นรูปกรวยหรือร่ม ตรงกลางมีปุ่มนูนแหลม (umbo) สีน้ำตาลเข้มถึงดำ ผิวหมวกเห็ดมีสีขาวนวลถึงสีเทาอ่อน อาจมีเกล็ดเล็กน้อยเมื่อแก่
- ใบเห็ด
- ครีบเห็ด (gills) สีขาวนวลถึงสีชมพูอ่อนในระยะแรก เมื่อแก่จะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลอมชมพู ครีบเห็ดมีลักษณะหนา ชิดกัน และยึดติดกับก้านเห็ด (adnate to adnexed)
- ก้าน
- ก้านเห็ด (stem) ยาวและแข็งแรง อาจยาวได้ถึง 30-70 ซม. เส้นผ่านศูนย์กลาง 2-5 ซม. สีขาวนวลถึงสีน้ำตาลอ่อน โคนก้านเห็ดฝังลึกอยู่ในดินและเชื่อมต่อกับรังปลวก มีลักษณะเป็นรากเทียม (pseudorhiza) ที่ยาวและแข็งแรง
- เนื้อเห็ด
- เนื้อเห็ดสีขาวนวล หนาแน่น มีกลิ่นหอมเฉพาะตัว รสชาติหวาน
- ดอกเห็ด
- ดอกเห็ดมีขนาดใหญ่มาก อาจสูงได้ถึง 50-100 ซม. และมีเส้นผ่านศูนย์กลางดอกเห็ดได้ถึง 1 เมตร
- ที่อยู่อาศัย
- ขึ้นอยู่กับรังปลวกในวงศ์ Termitidae โดยเฉพาะปลวกในสกุล Macrotermes ในป่าดิบชื้น ป่าเบญจพรรณ และป่าเต็งรัง มักพบในช่วงฤดูฝน
ข้อเท็จจริงสำคัญ
- พื้นผิวหมวก: เรียบถึงมีเกล็ดเล็กน้อย สีขาวนวลถึงเทาอ่อน ตรงกลางมีปุ่มนูนแหลมสีเข้ม
- รูปแบบการเจริญเติบโต: ขึ้นเดี่ยวหรือเป็นกลุ่มใกล้รังปลวก
- รอยสปอร์: สีชมพูอมน้ำตาล
- สีลำตัว: หมวกเห็ดสีขาวนวลถึงเทาอ่อน ก้านเห็ดสีขาวนวล
- กลิ่น: หอมหวาน
- การเปลี่ยนสีเมื่อตัด: ไม่เปลี่ยนสีเมื่อถูกสัมผัสหรือช้ำ
- ความสูง: 30-70 ซม. (ก้านเห็ด)
- เส้นผ่านศูนย์กลางหมวก: 10-100 ซม. หรือมากกว่า
- วิธีการได้รับสารอาหาร: พึ่งพาอาศัยปลวก (symbiotic relationship) โดยปลวกเพาะเลี้ยงเห็ดในรัง
ปลอดภัย
ปลอดภัยTermitomyces titanicus ไม่เป็นพิษและสามารถบริโภคได้อย่างปลอดภัย อย่างไรก็ตาม ควรระมัดระวังในการเก็บเห็ดจากธรรมชาติ เนื่องจากอาจมีเห็ดพิษบางชนิดที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันได้ การบริโภคเห็ดที่เก็บจากธรรมชาติควรได้รับการยืนยันจากผู้เชี่ยวชาญเสมอ
ตรวจสอบด่วน
- กลิ่น: หอมหวานเฉพาะตัว
- การออกผล: ฤดูฝน
- สับสเตรต: รังปลวก
สถานที่พบ
ประเทศไทย
พบได้ทั่วไปในภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคตะวันตก โดยเฉพาะในป่าที่มีปลวกชนิด Macrotermes spp. อาศัยอยู่
ทวีปแอฟริกา
พบในหลายประเทศในแอฟริกาตะวันตกและแอฟริกาตะวันออก เช่น แซมเบีย คองโก และยูกันดา
เอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
พบในอินเดีย ศรีลังกา มาเลเซีย และอินโดนีเซีย
เคล็ดลับการค้นหา
ช่วงเวลาที่เหมาะสม
มักพบในช่วงฤดูฝน ตั้งแต่เดือนพฤษภาคมถึงตุลาคม โดยเฉพาะหลังฝนตกหนัก
การสังเกต
สังเกตบริเวณที่มีจอมปลวกขนาดใหญ่ หรือบริเวณที่มีร่องรอยการขุดของปลวก เห็ดมักจะขึ้นเป็นกลุ่มหรือเดี่ยวๆ ใกล้กับจอมปลวก
การเก็บเกี่ยว
ควรเก็บเกี่ยวด้วยความระมัดระวัง โดยใช้มีดตัดที่โคนก้านเห็ด เพื่อไม่ให้ทำลายเส้นใยเห็ดใต้ดิน ซึ่งจะช่วยให้เห็ดสามารถงอกขึ้นมาใหม่ได้ในปีถัดไป
สายพันธุ์ที่คล้ายกัน
เห็ดโคนน้อย
เห็ดรา
เรียกอีกชื่อว่า: Termitomyces microcarpus
เห็ดโคนปลวก
เห็ดรา
เรียกอีกชื่อว่า: Termitomyces clypeatus
เห็ดโคนขาว
เห็ดรา
เรียกอีกชื่อว่า: Termitomyces fuliginosus
การจำแนกทางวิทยาศาสตร์
- ไฟลัม
- Basidiomycota
- ชั้น
- Agaricomycetes
- อันดับ
- Agaricales
- วงศ์
- Lyophyllaceae
- สกุล
- Termitomyces
ข้อมูลการเก็บรักษา
- อุณหภูมิสูงสุด: 4°C
- ระยะเวลาแช่แข็ง: 6 เดือน
- อุณหภูมิต่ำสุด: 0°C
- การแช่เย็น: 5-7 วัน
วิธีทำความสะอาด
ทำความสะอาดโดยใช้แปรงขนนุ่มปัดเศษดินและสิ่งสกปรกออก หรือใช้ผ้าชุบน้ำหมาดๆ เช็ดเบาๆ หลีกเลี่ยงการล้างด้วยน้ำโดยตรงเป็นเวลานาน เพราะจะทำให้เห็ดดูดซับน้ำและเสียรสชาติได้
สำรวจ เห็ดโคนหลวง
ระบุเห็ดได้ทุกที่
ฟรีบน iOS, Android และเว็บ ระบุชนิดจากรูปถ่าย ฐานข้อมูลครบถ้วน และคอลเลกชันส่วนตัวของคุณ