Masz zdjęcie? Rozpoznaj grzyby natychmiast w aplikacji Mushby
Otwórz aplikacjęOpis
Volvopluteus gloiocephalus to gatunek grzyba z rodziny Pluteaceae, charakteryzujący się dużą, śluzowatą lub lepką powierzchnią kapelusza, wolnymi blaszkami i wyraźną pochwą (volvą) u podstawy trzonu. Jest to grzyb saprotroficzny, często spotykany na terenach otwartych, takich jak ogrody, pola uprawne, pobocza dróg, a także w lasach liściastych i mieszanych. W przeszłości zaliczany do rodzaju Volvariella, został przeniesiony do nowo utworzonego rodzaju Volvopluteus w 2011 roku na podstawie badań filogenetycznych. Jest to gatunek jadalny, ale ze względu na możliwość pomylenia z muchomorami, zaleca się ostrożność.
Jak identyfikować
- Kapelusz
- Kapelusz o średnicy 5-15 cm (rzadko do 20 cm), początkowo dzwonkowaty lub stożkowaty, później wypukły, a u starszych egzemplarzy płaski z garbkiem lub bez. Powierzchnia kapelusza jest gładka, śluzowata lub lepka, szczególnie w wilgotnych warunkach, a po wyschnięciu błyszcząca. Barwa kapelusza waha się od białej, kremowej, szarawej do jasnobrązowej, często z ciemniejszym środkiem. Brzeg kapelusza jest gładki, czasem lekko prążkowany u starszych okazów.
- Blaszki
- Blaszki są gęste, wolne (nie przyrastają do trzonu), początkowo białe, później różowe do łososiowych, co jest spowodowane dojrzewaniem zarodników. Mają drobne, ząbkowane krawędzie.
- Trzon
- Trzon o wysokości 8-20 cm i grubości 1-2,5 cm, cylindryczny, pełny, zwężający się ku górze, a rozszerzający się u podstawy w wyraźną, workowatą pochwę (volvę). Powierzchnia trzonu jest biała, gładka lub delikatnie włóknista. Brak pierścienia. Pochwa jest biała, gruba, błoniasta, często częściowo zagłębiona w podłożu, co jest kluczową cechą identyfikacyjną.
- Miąższ
- Miąższ jest biały, gruby, miękki, niezmieniający barwy po uszkodzeniu. Ma łagodny smak i zapach, często opisywany jako rzodkiewkowy lub ziemisty, choć niektórzy uważają go za nieokreślony.
- Owocnik
- Owocnik jest typowy dla grzybów blaszkowych, z wyraźnie wykształconym kapeluszem, trzonem i blaszkami. Charakterystyczną cechą jest obecność pochwy (volvy) u podstawy trzonu.
- Siedlisko
- Grzyb saprotroficzny, rosnący pojedynczo lub w małych grupach na bogatych w materię organiczną glebach. Preferuje tereny otwarte, takie jak ogrody, parki, pola uprawne, pobocza dróg, kompostowniki, hałdy trocin, a także lasy liściaste i mieszane, zwłaszcza na obrzeżach. Często pojawia się po deszczach.
Kluczowe fakty
- Powierzchnia kapelusza: Gładka, śluzowata lub lepka, po wyschnięciu błyszcząca.
- Forma wzrostu: Pojedynczo lub w małych grupach.
- Odcisk zarodników: Różowy do łososiowego.
- Kolor ciała: Kapelusz: biały, kremowy, szarawy do jasnobrązowego; Trzon: biały; Blaszki: początkowo białe, później różowe.
- Zapach: Łagodny, rzodkiewkowy lub ziemisty.
- Zmiana koloru po przecięciu: Nie zmienia barwy.
- Wysokość: 8-20 cm
- Średnica kapelusza: 5-15 cm (do 20 cm)
- Sposób odżywiania: Saprotroficzny
Bezpieczny
BezpiecznyWatrobówka wielkogłowa jest grzybem jadalnym, ale ze względu na podobieństwo do śmiertelnie trujących muchomorów (np. muchomora zielonawego, jadowitego, wiosennego), jej zbieranie przez niedoświadczonych grzybiarzy jest wysoce ryzykowne. Muchomory również posiadają pochwę, ale ich blaszki pozostają białe, a zarodniki są białe, w przeciwieństwie do różowych zarodników watrobówki. Brak pierścienia u watrobówki jest również ważną cechą odróżniającą od większości trujących muchomorów, które go posiadają. Zawsze należy być absolutnie pewnym identyfikacji przed spożyciem. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, grzyba należy pozostawić w lesie.
Szybkie sprawdzenie
- Zapach: Łagodny, rzodkiewkowy lub ziemisty
- Owocowanie: Od wiosny do jesieni (maj-listopad), z największą intensywnością latem i wczesną jesienią.
- Podłoże: Gleba bogata w materię organiczną, kompost, trociny, resztki roślinne.
Gdzie znaleźć
Ogrody i parki
Często spotykany w dobrze nawożonych glebach, na trawnikach i pod drzewami.
Pola uprawne i pobocza dróg
Występuje na terenach rolniczych i wzdłuż dróg, gdzie gleba jest bogata w składniki odżywcze.
Kompostowniki i hałdy trocin
Idealne środowisko ze względu na dużą ilość rozkładającej się materii organicznej.
Lasy liściaste i mieszane
Szczególnie na obrzeżach lasów, w miejscach z naruszoną glebą lub dużą ilością opadłych liści i gałęzi.
Wskazówki znajdowania
Szukaj po deszczu
Grzyb ten często pojawia się po obfitych opadach deszczu, zwłaszcza w ciepłych miesiącach.
Sprawdzaj gleby bogate w materię organiczną
Koncentruj się na miejscach z rozkładającą się materią roślinną, taką jak kompost, ściółka leśna, czy nawożone gleby.
Zwróć uwagę na pochwę
Kluczową cechą identyfikacyjną jest wyraźna, workowata pochwa u podstawy trzonu. Zawsze delikatnie wykopuj grzyba, aby ją zobaczyć.
Obserwuj kolor blaszek
Młode blaszki są białe, ale z czasem stają się różowe do łososiowych. To ważna cecha odróżniająca od muchomorów.
Podobne gatunki
Muchomor zielonawy
grzyb z rodziny Amanitaceae
Znany również jako: Muchomor sromotnikowy, Amanita phalloides
Muchomor jadowity
grzyb z rodziny Amanitaceae
Znany również jako: Amanita virosa
Muchomor wiosenny
grzyb z rodziny Amanitaceae
Znany również jako: Amanita verna
Watrobówka jedwabista
grzyb z rodziny Pluteaceae
Znany również jako: Volvopluteus earlei
Watrobówka szarawa
grzyb z rodziny Pluteaceae
Znany również jako: Volvopluteus murinellii
Klasyfikacja naukowa
- Typ
- Basidiomycota
- Klasa
- Agaricomycetes
- Rząd
- Agaricales
- Rodzina
- Pluteaceae
- Rodzaj
- Volvopluteus
Informacje o przechowywaniu
- Max temperatura: 4°C
- Czas zamrażania: 6 miesięcy
- Min temperatura: 0°C
- Chłodzenie: 3 dni
Jak czyścić
Grzyby należy delikatnie oczyścić z ziemi i resztek roślinnych za pomocą miękkiej szczoteczki lub wilgotnej ściereczki. Nie zaleca się mycia pod bieżącą wodą, ponieważ kapelusz jest śluzowaty i może wchłonąć zbyt dużo wody. Usunąć wszelkie uszkodzone lub robaczywe części.
Poznaj Watrobówka wielkogłowa
Rozpoznawaj grzyby wszędzie
Bezpłatnie na iOS, Android i w sieci. Rozpoznawanie po zdjęciu, pełna baza danych i Twoja osobista kolekcja.
