Masz zdjęcie? Rozpoznaj grzyby natychmiast w aplikacji Mushby
Otwórz aplikacjęOpis
Megacollybia platyphylla, znana w Polsce jako wielkoporek rozłożysty, to duży, saprotroficzny grzyb blaszkowy, charakteryzujący się szerokimi, rzadkimi blaszkami i często spękanym kapeluszem. Jest to gatunek pospolity, występujący głównie na martwym drewnie drzew liściastych i iglastych, a także na zakopanych resztkach drewna. Wyróżnia się charakterystycznym, głęboko zakorzenionym trzonem, który często jest połączony z podziemnym drewnem. Jest to grzyb o umiarkowanej jadalności, ceniony przez niektórych ze względu na swój rozmiar i obfitość, ale wymaga odpowiedniej obróbki termicznej.
Jak identyfikować
- Kapelusz
- Kapelusz o średnicy 5-15 cm (rzadziej do 20 cm), początkowo wypukły, później płasko rozpostarty, często z niewielkim garbkiem na środku. Brzeg kapelusza bywa pofalowany, a u starszych egzemplarzy często popękany promieniście. Powierzchnia kapelusza jest sucha, matowa, barwy od szarobrązowej, przez szarą, do ciemnobrązowej, często z ciemniejszym środkiem i jaśniejszym brzegiem. U młodych owocników może być gładka, u starszych włókienkowata lub łuskowata, zwłaszcza przy brzegu.
- Blaszki
- Blaszki bardzo szerokie, rzadkie, wolne lub wykrojone z ząbkiem, białe do kremowych, u starszych egzemplarzy mogą mieć różowawy odcień. Są to jedne z najbardziej charakterystycznych cech tego gatunku, stąd nazwa 'szerokoblaszkowiec'.
- Trzon
- Trzon o wysokości 5-15 cm i grubości 1-3 cm, cylindryczny, często zwężający się ku górze lub dołowi, pełny, włóknisty. Barwy białawej do szarobrązowej, często z ciemniejszymi, podłużnymi włókienkami. Charakterystyczną cechą jest głęboko zakorzeniona podstawa trzonu, która często rozgałęzia się w ryzomorfy (sznury grzybniowe) połączone z zakopanym drewnem.
- Miąższ
- Miąższ biały, gruby, miękki, niezmieniający barwy po przekrojeniu. Ma łagodny smak i niewyraźny, lekko mączny zapach.
- Owocnik
- Owocnik Megacollybia platyphylla jest typowo kapeluszowy, z wyraźnie oddzielonym kapeluszem i trzonem. Jest to grzyb o dość masywnej budowie, często osiągający znaczne rozmiary.
- Siedlisko
- Saprotrof, rośnie pojedynczo lub w małych grupach na martwym drewnie drzew liściastych (szczególnie buków, dębów) i iglastych, a także na zakopanych resztkach drewna, pniakach i korzeniach. Preferuje lasy liściaste i mieszane. Owocniki pojawiają się od maja do listopada.
Kluczowe fakty
- Powierzchnia kapelusza: Sucha, matowa, gładka, włókienkowata lub łuskowata, często promieniście spękana
- Forma wzrostu: Pojedynczo lub w małych grupach
- Odcisk zarodników: Biały
- Kolor ciała: Kapelusz: szarobrązowy, szary, ciemnobrązowy; Trzon: białawy do szarobrązowego; Blaszki: białe do kremowych
- Zapach: Łagodny, lekko mączny
- Zmiana koloru po przecięciu: Nie zmienia barwy
- Wysokość: 5-15 cm
- Średnica kapelusza: 5-15 cm (do 20 cm)
- Sposób odżywiania: Saprotroficzny
Bezpieczny
BezpiecznyMegacollybia platyphylla jest grzybem jadalnym, ale o niskiej wartości kulinarnej. Niektórzy autorzy podają, że jest to grzyb jadalny po ugotowaniu, inni, że jest niejadalny ze względu na łykowaty miąższ i brak wyraźnego smaku. Nie zawiera znanych toksyn, ale zawsze należy go poddać obróbce termicznej. Spożycie na surowo może prowadzić do problemów trawiennych. Zawsze należy upewnić się co do identyfikacji, ponieważ pomyłka z innymi, potencjalnie toksycznymi gatunkami, choć mało prawdopodobna ze względu na charakterystyczne cechy, jest zawsze ryzykiem. Nie zaleca się spożywania przez osoby o wrażliwym układzie pokarmowym.
Szybkie sprawdzenie
- Zapach: Łagodny, lekko mączny
- Owocowanie: Od maja do listopada
- Podłoże: Martwe drewno drzew liściastych i iglastych
Gdzie znaleźć
Lasy liściaste
Szczególnie bogate w martwe drewno buków i dębów.
Lasy mieszane
Na pniakach i zakopanych resztkach drewna zarówno drzew liściastych, jak i iglastych.
Parki i ogrody
W miejscach, gdzie występują stare drzewa i ich obumarłe części.
Wskazówki znajdowania
Szukaj na drewnie
Megacollybia platyphylla jest saprotrofem, więc zawsze szukaj jej na martwym drewnie, pniakach, kłodach lub w ich pobliżu, gdzie mogą być zakopane resztki drewna.
Obserwuj spękania kapelusza
Charakterystyczne promieniście spękane kapelusze u starszych egzemplarzy są dobrą wskazówką.
Sprawdź podstawę trzonu
Głęboko zakorzeniony trzon, często połączony z ryzomorfami, jest kluczową cechą identyfikacyjną. Delikatnie odkop ziemię wokół podstawy, aby to sprawdzić.
Zwróć uwagę na blaszki
Bardzo szerokie i rzadkie blaszki są unikalne dla tego gatunku i pomagają odróżnić go od innych grzybów.
Podobne gatunki
Borowik szlachetny
grzyb z rodziny borowikowatych
Znany również jako: Boletus edulis
Gąska zielonka
grzyb z rodziny gąskowatych
Znany również jako: Tricholoma equestre
Klasyfikacja naukowa
- Typ
- Basidiomycota
- Klasa
- Agaricomycetes
- Rząd
- Agaricales
- Rodzina
- Megacollybiaceae
- Rodzaj
- Megacollybia
Informacje o przechowywaniu
- Max temperatura: 4°C
- Czas zamrażania: 6 miesięcy
- Min temperatura: 0°C
- Chłodzenie: 3 dni
Jak czyścić
Grzyby należy oczyścić z resztek ziemi, liści i innych zanieczyszczeń za pomocą miękkiej szczoteczki lub wilgotnej ściereczki. Nie zaleca się mycia pod bieżącą wodą, ponieważ grzyby łatwo nasiąkają wodą, co pogarsza ich konsystencję i smak. Usunąć ewentualne uszkodzone lub robaczywe części.
Poznaj Wielkoporek rozłożysty
Rozpoznawaj grzyby wszędzie
Bezpłatnie na iOS, Android i w sieci. Rozpoznawanie po zdjęciu, pełna baza danych i Twoja osobista kolekcja.