Masz zdjęcie? Rozpoznaj grzyby natychmiast w aplikacji Mushby
Otwórz aplikacjęOpis
Lycoperdon to rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae), charakteryzujący się kulistymi lub gruszkowatymi owocnikami, które w młodości są białe i jędrne, a po dojrzeniu stają się brązowe i wypełnione zarodnikami, które wydostają się w postaci obłoku pyłu po naciśnięciu lub uderzeniu. Wiele gatunków jest jadalnych w młodym wieku, zanim miąższ zacznie zmieniać kolor na żółty lub zielonkawy.
Jak identyfikować
- Kapelusz
- Brak wyraźnego kapelusza. Cały owocnik jest strukturą zamkniętą (gastroidalną).
- Blaszki
- Brak blaszek. Zarodniki powstają wewnątrz owocnika.
- Trzon
- Wiele gatunków Lycoperdon ma wyraźną, choć często krótką i grubą, sterylną podstawę (subglebę), która może przypominać trzon. Jest ona zazwyczaj jaśniejsza i bardziej zbita niż górna część owocnika.
- Miąższ
- Młody miąższ (gleba) jest biały, jędrny i jednolity. W miarę dojrzewania zmienia kolor na żółtawy, oliwkowy, a następnie brązowy, stając się proszkowaty (masa zarodników).
- Owocnik
- Owocnik kulisty, gruszkowaty lub maczugowaty, o średnicy od 1 do 15 cm, w zależności od gatunku. Młode owocniki są białe, jędrne, pokryte drobnymi brodawkami lub kolcami, które z czasem mogą zanikać. Dojrzałe owocniki stają się żółtawe, oliwkowe, a następnie brązowe, a ich wnętrze wypełnia się masą zarodników.
- Siedlisko
- Saprotroficzne, rosnące na ziemi, na próchniejącym drewnie, ściółce leśnej, w trawie, na polach, w ogrodach. Preferują gleby bogate w materię organiczną.
Kluczowe fakty
- Powierzchnia kapelusza: Brak kapelusza. Powierzchnia owocnika gładka, brodawkowata lub kolczasta, często z wiekiem gładniejąca.
- Forma wzrostu: Pojedynczo lub w grupach.
- Odcisk zarodników: Oliwkowo-brązowy do ciemnobrązowego.
- Kolor ciała: Młode: białe. Dojrzałe: żółtawe, oliwkowe, brązowe.
- Zapach: Łagodny, grzybowy.
- Zmiana koloru po przecięciu: Nie zmienia koloru po uszkodzeniu (młody miąższ).
- Wysokość: 1-15 cm (w zależności od gatunku).
- Średnica kapelusza: 1-15 cm (średnica owocnika).
- Sposób odżywiania: Saprotroficzne (rozkładają martwą materię organiczną).
Bezpieczny
BezpiecznyGrzyby z rodzaju Lycoperdon są jadalne w młodym wieku, gdy miąższ jest biały i jędrny. Spożycie starszych owocników, których miąższ zaczął zmieniać kolor na żółty, oliwkowy lub brązowy, może prowadzić do niestrawności i problemów żołądkowo-jelitowych. Najważniejsze jest odróżnienie ich od młodych, śmiertelnie trujących muchomorów (np. muchomora sromotnikowego), które w stadium 'czarciego jaja' mogą przypominać purchawki. Młode muchomory po przekrojeniu zawsze mają widoczne zarysy blaszek i trzonu, czego purchawki nie mają. Zawsze należy przekroić owocnik wzdłuż, aby to sprawdzić. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, grzyba nie należy spożywać.
Szybkie sprawdzenie
- Zapach: Łagodny, grzybowy, przyjemny.
- Owocowanie: Od lata do jesieni, w zależności od gatunku i warunków klimatycznych.
- Podłoże: Ziemia, próchniejące drewno, ściółka leśna.
Gdzie znaleźć
Lasy liściaste i iglaste
Często spotykane na ściółce leśnej, wśród mchów i traw.
Łąki i pastwiska
Występują na otwartych przestrzeniach, często w grupach.
Ogrody i parki
Mogą pojawiać się w trawnikach i na obrzeżach rabat.
Pnie i kłody (dla niektórych gatunków, np. Lycoperdon pyriforme)
Niektóre gatunki rosną bezpośrednio na martwym drewnie.
Wskazówki znajdowania
Sprawdzaj młode owocniki
Szukaj białych, jędrnych owocników. Starsze, żółknące lub brązowe, nie nadają się do spożycia.
Przekrój wzdłużny
Zawsze przekrój owocnik wzdłuż, aby upewnić się, że miąższ jest jednolity, biały i nie ma w nim zarysów blaszek (co wskazywałoby na młodego muchomora).
Unikaj miejsc zanieczyszczonych
Zbieraj grzyby z czystych środowisk, z dala od dróg i terenów przemysłowych.
Podobne gatunki
Tęgoskór pospolity
Grzyb
Znany również jako: Fałszywa purchawka
Muchomor sromotnikowy (młode stadium)
Grzyb
Znany również jako: Czarcie jajo
Klasyfikacja naukowa
- Typ
- Basidiomycota
- Klasa
- Agaricomycetes
- Rząd
- Agaricales
- Rodzina
- Agaricaceae
- Rodzaj
- Lycoperdon
Informacje o przechowywaniu
- Max temperatura: 4°C
- Czas zamrażania: 6 miesięcy
- Min temperatura: 0°C
- Chłodzenie: 3 dni
Jak czyścić
Delikatnie oczyścić owocniki z resztek ziemi i ściółki za pomocą miękkiej szczoteczki lub wilgotnej ściereczki. Nie myć pod bieżącą wodą, ponieważ mogą nasiąknąć wodą i stracić jędrność.
Poznaj Purchawka
Rozpoznawaj grzyby wszędzie
Bezpłatnie na iOS, Android i w sieci. Rozpoznawanie po zdjęciu, pełna baza danych i Twoja osobista kolekcja.