Mleczaj olszowy

Opis

Mleczaj olszowy (Lactarius tabidus) to mały, niepozorny grzyb z rodzaju Lactarius, charakteryzujący się wydzielaniem białego mleczka, które po chwili zmienia barwę na żółtą. Jest to gatunek mikoryzowy, związany głównie z olszami i brzozami, występujący na wilgotnych siedliskach. Ze względu na niewielkie rozmiary i brak wybitnych walorów smakowych, nie jest ceniony kulinarnie, choć nie jest toksyczny. Wymaga ostrożności przy identyfikacji ze względu na podobieństwo do innych, potencjalnie niejadalnych lub trujących mleczajów.

Jak identyfikować

Kapelusz

Kapelusz o średnicy 2-6 cm, początkowo wypukły, później spłaszczony, często z niewielkim garbkiem na środku, a u starszych egzemplarzy z zagłębieniem. Brzeg kapelusza jest początkowo podwinięty, później prosty, często falisty. Powierzchnia kapelusza jest gładka, matowa lub lekko błyszcząca w wilgotnych warunkach, często delikatnie strefowana. Barwa zmienna, od ochrowobrązowej, czerwonobrązowej, przez pomarańczowobrązową, do bladożółtawej lub beżowej, często jaśniejsza na brzegu. Po uszkodzeniu lub uciśnięciu może ciemnieć.

Blaszki

Blaszki są gęste, cienkie, przyrośnięte lub lekko zbiegające, często rozwidlone przy trzonie. Barwa blaszek jest początkowo kremowa, później ochrowa do rdzawobrązowej, często z czerwonawym odcieniem. Po uszkodzeniu wydzielają białe mleczko, które żółknie.

Trzon

Trzon o wysokości 3-7 cm i średnicy 0,3-1 cm, cylindryczny, często zwężający się ku podstawie, pusty w środku u starszych egzemplarzy. Powierzchnia trzonu jest gładka, barwy podobnej do kapelusza, często jaśniejsza, od ochrowej do czerwonobrązowej. U podstawy może być pokryty białawą grzybnią.

Miąższ

Miąższ jest cienki, kruchy, białawy lub kremowy, niezmieniający barwy po przekrojeniu. Wydziela białe mleczko, które po kilku sekundach do minuty zmienia barwę na siarkowożółtą. Smak miąższu jest łagodny lub lekko gorzkawy, zapach niewyraźny, czasem lekko owocowy lub przypominający pluskwiaki.

Owocnik

Owocnik mleczaja olszowego jest typowy dla rodzaju Lactarius, z kapeluszem, blaszkami i trzonem. Cały grzyb jest stosunkowo mały i delikatny.

Siedlisko

Mleczaj olszowy jest gatunkiem mikoryzowym, tworzącym symbiozę głównie z olszami (Alnus) i brzozami (Betula). Występuje w wilgotnych lasach liściastych i mieszanych, na torfowiskach, bagnach, wzdłuż strumieni i rowów, często pod olszami czarnymi i brzozami brodawkowatymi. Preferuje gleby kwaśne i wilgotne.

Kluczowe fakty

• Powierzchnia kapelusza: Gładka, matowa lub lekko błyszcząca
• Forma wzrostu: Pojedynczo lub w małych grupach
• Odcisk zarodników: Kremowy do ochrowego
• Kolor ciała: Ochrowobrązowy, czerwonobrązowy, pomarańczowobrązowy, bladożółtawy, beżowy
• Zapach: Niewyraźny, czasem lekko owocowy lub przypominający pluskwiaki
• Zmiana koloru po przecięciu: Mleczko zmienia barwę na żółtą
• Wysokość: 3-7 cm
• Średnica kapelusza: 2-6 cm
• Sposób odżywiania: Mikoryzowy

Szybkie sprawdzenie

• Zapach: Niewyraźny, czasem lekko owocowy lub przypominający pluskwiaki
• Owocowanie: Od lipca do października
• Podłoże: Gleba, pod olszami i brzozami

Gdzie znaleźć

Wskazówki znajdowania

Podobne gatunki

Klasyfikacja naukowa

Typ

Basidiomycota

Klasa

Agaricomycetes

Rząd

Russulales

Rodzina

Russulaceae

Rodzaj

Lactarius

Informacje o przechowywaniu

• Max temperatura: 4°C
• Czas zamrażania: 6 miesięcy
• Min temperatura: 0°C
• Chłodzenie: 2-3 dni

Jak czyścić

Ze względu na niewielkie rozmiary i kruchość, mleczaj olszowy nie jest często zbierany do celów kulinarnych. Jeśli jednak zdecydujesz się go zebrać, delikatnie oczyść kapelusz i trzon z resztek ziemi i liści za pomocą miękkiej szczoteczki lub wilgotnej ściereczki. Nie myj pod bieżącą wodą, aby uniknąć nasiąknięcia wodą i utraty smaku.

Poznaj Mleczaj olszowy