Masz zdjęcie? Rozpoznaj grzyby natychmiast w aplikacji Mushby
Otwórz aplikacjęOpis
Handkea excipuliformis, powszechnie znana jako purchawka gruszkowata, to gatunek grzyba z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae). Charakteryzuje się maczugowatym lub gruszkowatym kształtem, z wyraźną, zwężającą się podstawą przypominającą trzonek. Młode owocniki są białe, z wiekiem żółkną i brązowieją, a ich wnętrze wypełnia się zarodnikami. Jest to gatunek saprotroficzny, rosnący na martwym drewnie lub w ściółce leśnej.
Jak identyfikować
- Kapelusz
- Brak prawdziwego kapelusza. Górna część owocnika (główka) jest kulista lub jajowata, o średnicy 3-8 cm. Początkowo biała, z wiekiem żółknie, a następnie brązowieje. Pokryta drobnymi, łatwo ścieralnymi brodawkami lub kolcami, które z czasem odpadają, pozostawiając gładką powierzchnię.
- Blaszki
- Brak blaszek. Grzyb należy do grupy Gasteromycetes, gdzie zarodniki dojrzewają wewnątrz owocnika.
- Trzon
- Brak prawdziwego trzonu. Dolna część owocnika jest zwężona, maczugowata lub cylindryczna, o wysokości 2-10 cm i szerokości 1-3 cm. Często pofałdowana, o barwie podobnej do górnej części owocnika. Jest to sterylna podstawa, która nie zawiera zarodników.
- Miąższ
- Miąższ (gleba) młodych owocników jest biały, jędrny i elastyczny. Z wiekiem staje się żółtawy, następnie oliwkowozielony, a w końcu brązowy i proszkowaty, przekształcając się w masę zarodników. Smak i zapach są łagodne, grzybowe.
- Owocnik
- Owocnik maczugowaty, gruszkowaty lub odwrotnie jajowaty, o wysokości 5-15 cm i szerokości 3-8 cm. Górna część (główka) jest kulista lub jajowata, dolna (trzon) jest wyraźnie zwężona, często pofałdowana i przypomina maczugę. Powierzchnia młodych owocników jest biała, pokryta drobnymi, łatwo ścieralnymi brodawkami lub kolcami, które z wiekiem zanikają, a powierzchnia staje się gładka i żółtawa do brązowawej. Po dojrzeniu na szczycie owocnika tworzy się otwór (ostiolum), przez który uwalniane są zarodniki.
- Siedlisko
- Rośnie pojedynczo lub w grupach na martwym drewnie (pniakach, kłodach, gałęziach) drzew liściastych i iglastych, a także na ziemi w ściółce leśnej, często w miejscach bogatych w próchnicę. Preferuje lasy liściaste i mieszane, parki, ogrody.
Kluczowe fakty
- Powierzchnia kapelusza: Początkowo biała, pokryta drobnymi brodawkami lub kolcami, z wiekiem gładka, żółtawa do brązowawej.
- Forma wzrostu: Pojedynczo lub w grupach.
- Odcisk zarodników: Oliwkowobrązowy do ciemnobrązowego.
- Kolor ciała: Biały u młodych, żółtawy do brązowawego u starszych.
- Zapach: Łagodny, grzybowy.
- Zmiana koloru po przecięciu: Nie zmienia koloru po uszkodzeniu.
- Wysokość: 5-15 cm
- Średnica kapelusza: 3-8 cm (główka)
- Sposób odżywiania: Saprotroficzny
Bezpieczny
BezpiecznyPurchawka gruszkowata jest grzybem jadalnym, ale tylko w młodym stadium, gdy miąższ jest biały i jędrny. Starsze owocniki, których miąższ zaczyna żółknąć lub brązowieć i staje się proszkowaty, są niejadalne i mogą powodować dolegliwości żołądkowo-jelitowe. Nie ma znanych toksycznych substancji w młodych owocnikach. Ważne jest, aby nie pomylić jej z młodymi owocnikami muchomorów, które w początkowej fazie rozwoju mogą przypominać purchawki, ale po przekrojeniu ujawniają zarys blaszek. Zawsze należy upewnić się, że miąższ jest jednolity, biały i bez śladów blaszek.
Szybkie sprawdzenie
- Zapach: Łagodny, grzybowy
- Owocowanie: Od lata do jesieni (sierpień-listopad)
- Podłoże: Martwe drewno (pniaki, kłody, gałęzie), ściółka leśna
Gdzie znaleźć
Lasy liściaste i mieszane
Często spotykana w lasach z przewagą drzew liściastych, takich jak buki, dęby, brzozy, ale także w lasach mieszanych.
Parki i ogrody
Można ją znaleźć w parkach i ogrodach, zwłaszcza w pobliżu starych drzew lub na obszarach z dużą ilością martwego drewna.
Pniaki i kłody
Typowe miejsce występowania to rozkładające się pniaki, kłody i gałęzie drzew, na których grzyb rozwija się jako saprotrof.
Ściółka leśna
Czasami rośnie bezpośrednio na ziemi, w bogatej w próchnicę ściółce leśnej.
Wskazówki znajdowania
Sezon
Owocniki pojawiają się od lata do jesieni, zazwyczaj od sierpnia do listopada, w zależności od warunków pogodowych.
Wiek owocnika
Do celów kulinarnych zbierać tylko młode owocniki, których miąższ jest biały i jędrny. Starsze owocniki z żółknącym lub brązowiejącym miąższem nie nadają się do spożycia.
Lokalizacja
Szukać w lasach liściastych i mieszanych, na martwym drewnie oraz w ściółce leśnej. Często rośnie w grupach.
Podobne gatunki
Purchawka chropowata
grzyb z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)
Znany również jako: Lycoperdon perlatum
Purchawka workowata
grzyb z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)
Znany również jako: Lycoperdon utriforme
Purchawka olbrzymia
grzyb z rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae)
Znany również jako: Calvatia gigantea
Klasyfikacja naukowa
- Typ
- Basidiomycota
- Klasa
- Agaricomycetes
- Rząd
- Agaricales
- Rodzina
- Agaricaceae
- Rodzaj
- Handkea
Informacje o przechowywaniu
- Max temperatura: 4°C
- Czas zamrażania: 6 miesięcy
- Min temperatura: 0°C
- Chłodzenie: 3-5 dni
Jak czyścić
Młode owocniki należy delikatnie oczyścić z resztek ziemi i ściółki za pomocą miękkiej szczoteczki lub wilgotnej ściereczki. Nie należy ich myć pod bieżącą wodą, ponieważ łatwo nasiąkają wodą i tracą jędrność. Usunąć wszelkie uszkodzone lub robaczywe części.
Poznaj Purchawka gruszkowata
Rozpoznawaj grzyby wszędzie
Bezpłatnie na iOS, Android i w sieci. Rozpoznawanie po zdjęciu, pełna baza danych i Twoja osobista kolekcja.