Masz zdjęcie? Rozpoznaj grzyby natychmiast w aplikacji Mushby
Otwórz aplikacjęOpis
Coprinellus micaceus, powszechnie znany jako czernidłak błyszczący, to pospolity grzyb saprotroficzny, występujący w kępach na martwym lub gnijącym drewnie, często przy podstawach drzew liściastych. Charakteryzuje się drobnymi, błyszczącymi ziarenkami (cystydami) na kapeluszu, które nadają mu charakterystyczny, lśniący wygląd, szczególnie u młodych okazów. Jest to gatunek o krótkim cyklu życia, często ulegający autodegeneracji (deliquescencji), co jest typowe dla wielu czernidłaków.
Jak identyfikować
- Kapelusz
- Kapelusz początkowo jajowaty lub dzwonkowaty, o wymiarach 1-4 cm średnicy i 1-3 cm wysokości, z wiekiem staje się stożkowaty, a następnie płasko-rozpostarty, często z podwiniętym brzegiem. Powierzchnia kapelusza jest żółtawobrązowa do ochrowobrązowej, jaśniejsza na brzegu, pokryta drobnymi, błyszczącymi ziarenkami (cystydami), które są szczególnie widoczne u młodych okazów i zanikają z wiekiem lub podczas deszczu. Brzeg kapelusza jest wyraźnie prążkowany, odzwierciedlając ułożenie blaszek.
- Blaszki
- Blaszki gęste, wolne lub przyrośnięte, początkowo białawe, następnie szare, a w końcu czarne i rozpływające się w atramentową ciecz (deliquescencja), zaczynając od brzegu kapelusza.
- Trzon
- Trzon o wysokości 3-10 cm i średnicy 0.3-0.8 cm, cylindryczny, pusty w środku, kruchy, białawy do kremowego, gładki, często lekko rozszerzony u podstawy. Brak pierścienia.
- Miąższ
- Cienki, kruchy, białawy do jasnobrązowego, bez wyraźnego zapachu i smaku.
- Owocnik
- Owocniki wyrastają w gęstych kępach, często liczących dziesiątki, a nawet setki osobników. Są delikatne i szybko ulegają autodegeneracji, zwłaszcza blaszki, które czernieją i rozpływają się w atramentową ciecz.
- Siedlisko
- Saprotroficzny, rośnie w gęstych kępach na martwym lub gnijącym drewnie drzew liściastych (rzadziej iglastych), często u podstawy pni, na pniakach, korzeniach lub zakopanych kawałkach drewna. Preferuje miejsca wilgotne, zacienione, często w parkach, ogrodach, lasach liściastych i mieszanych.
Kluczowe fakty
- Powierzchnia kapelusza: Błyszczące ziarenka (cystydy), prążkowany brzeg
- Forma wzrostu: Gęste kępy
- Odcisk zarodników: Czarny
- Kolor ciała: Żółtawobrązowy do ochrowobrązowego (kapelusz), białawy (trzon)
- Zapach: Brak wyraźnego zapachu
- Zmiana koloru po przecięciu: Nie zmienia koloru
- Wysokość: 3-10 cm
- Średnica kapelusza: 1-4 cm
- Sposób odżywiania: Saprotroficzny
Bezpieczny
Łagodna toksycznośćCzernidłak błyszczący jest uważany za grzyb jadalny, ale o niskiej wartości kulinarnej. Należy spożywać tylko młode owocniki, których blaszki nie zaczęły jeszcze czernieć i rozpływać się. Starsze okazy są niejadalne ze względu na autodegenerację. Istnieją doniesienia o możliwych reakcjach disulfiramowych (podobnie jak w przypadku czernidłaka pospolitego) po spożyciu z alkoholem, choć nie jest to tak powszechne ani silne. Zawsze zaleca się ostrożność i unikanie spożywania alkoholu w połączeniu z tym grzybem. Ze względu na małe rozmiary i delikatność, rzadko jest zbierany w celach kulinarnych.
Szybkie sprawdzenie
- Zapach: Brak wyraźnego zapachu
- Owocowanie: Wiosna do jesieni (kwiecień-listopad), często po deszczach
- Podłoże: Martwe lub gnijące drewno drzew liściastych
Gdzie znaleźć
Lasy liściaste i mieszane
Często spotykany u podstawy pni drzew liściastych, na pniakach i zakopanych kawałkach drewna.
Parki i ogrody
Występuje w miejskich i podmiejskich terenach zielonych, gdzie jest dostęp do martwego drewna.
Wilgotne, zacienione miejsca
Preferuje środowiska o podwyższonej wilgotności, często w pobliżu strumieni lub w zagłębieniach terenu.
Wskazówki znajdowania
Szukaj w kępach
Czernidłak błyszczący zawsze rośnie w gęstych kępach, co jest kluczową cechą identyfikacyjną.
Obserwuj podłoże
Zawsze szukaj go na drewnie lub w jego bezpośrednim sąsiedztwie, nigdy na ziemi bez związku z drewnem.
Sprawdzaj młode okazy
Błyszczące ziarenka na kapeluszu są najbardziej widoczne u młodych grzybów. Starsze okazy mogą je stracić, co utrudnia identyfikację.
Zwróć uwagę na autodegenerację
Rozpływające się w czarną ciecz blaszki to charakterystyczna cecha, ale oznacza, że grzyb jest już stary i nie nadaje się do spożycia.
Podobne gatunki
Czernidłak pospolity
grzyb
Znany również jako: Coprinopsis atramentaria
Czernidłak kołpakowaty
grzyb
Znany również jako: Coprinus comatus
Czernidłak pniakowy
grzyb
Znany również jako: Coprinellus truncorum
Klasyfikacja naukowa
- Typ
- Basidiomycota
- Klasa
- Agaricomycetes
- Rząd
- Agaricales
- Rodzina
- Psathyrellaceae
- Rodzaj
- Coprinellus
Informacje o przechowywaniu
- Max temperatura: 4°C
- Czas zamrażania: 3 miesiące
- Min temperatura: 0°C
- Chłodzenie: 1-2 dni
Jak czyścić
Ze względu na delikatną strukturę i szybką autodegenerację, czernidłaki błyszczące należy zbierać i przygotowywać bardzo ostrożnie. Nie myć pod bieżącą wodą, lecz delikatnie oczyścić pędzelkiem lub wilgotną ściereczką z resztek podłoża. Należy zbierać tylko młode, jędrne okazy, których blaszki są jeszcze białe lub szare, a nie czarne i rozpływające się.
Poznaj Czernidłak błyszczący
Rozpoznawaj grzyby wszędzie
Bezpłatnie na iOS, Android i w sieci. Rozpoznawanie po zdjęciu, pełna baza danych i Twoja osobista kolekcja.