Masz zdjęcie? Rozpoznaj grzyby natychmiast w aplikacji Mushby
Otwórz aplikacjęOpis
Lejówka kubkowata (Clitocybe gibba) to pospolity grzyb saprotroficzny, szeroko rozpowszechniony w lasach liściastych i iglastych Europy i Ameryki Północnej. Charakteryzuje się lejkowatym kapeluszem, białymi lub kremowymi blaszkami zbiegającymi na trzon oraz białawym trzonem. Jest to grzyb jadalny, ceniony za delikatny smak i aromat, jednak wymaga ostrożności ze względu na możliwość pomylenia z niektórymi trującymi gatunkami lejówek.
Jak identyfikować
- Kapelusz
- Kapelusz o średnicy 3-10 cm, początkowo wypukły z podwiniętym brzegiem, szybko staje się lejkowaty, często z wyraźnym garbkiem na środku. Brzeg kapelusza jest cienki, często falisty lub nieregularny. Powierzchnia kapelusza jest gładka, matowa, w kolorze od kremowego, przez ochrowy, beżowy, do jasnobrązowego, często jaśniejsza na brzegu. W czasie suszy może być jaśniejszy i matowy, w wilgotnych warunkach lekko błyszczący i ciemniejszy.
- Blaszki
- Blaszki są gęste, wąskie, zbiegające na trzon, w kolorze białym do kremowego, czasem z lekko różowawym odcieniem u starszych okazów. Często rozwidlone przy trzonie.
- Trzon
- Trzon o wysokości 3-8 cm i grubości 0,5-1,5 cm, cylindryczny, często zwężający się ku podstawie, pełny, później pusty. Powierzchnia trzonu jest gładka, włóknista, w kolorze kapelusza lub jaśniejsza, często z białawą grzybnią u podstawy.
- Miąższ
- Miąższ jest biały, cienki, elastyczny, o łagodnym smaku i przyjemnym, lekko mącznym lub grzybowym zapachu. Nie zmienia barwy po uszkodzeniu.
- Owocnik
- Owocnik lejówki kubkowatej jest typowo lejkowaty, z kapeluszem o średnicy 3-10 cm i trzonem o wysokości 3-8 cm.
- Siedlisko
- Lejówka kubkowata rośnie pojedynczo lub w grupach, często w rzędach lub kręgach, na ziemi w lasach liściastych i iglastych, parkach, ogrodach, na obrzeżach dróg. Preferuje gleby bogate w próchnicę. Jest to grzyb saprotroficzny, rozkładający martwą materię organiczną.
Kluczowe fakty
- Powierzchnia kapelusza: Gładka, matowa, czasem lekko błyszcząca w wilgotnych warunkach
- Forma wzrostu: Pojedynczo lub w grupach, często w rzędach lub kręgach
- Odcisk zarodników: Biały do kremowego
- Kolor ciała: Kremowy, ochrowy, beżowy, jasnobrązowy
- Zapach: Przyjemny, lekko mączny
- Zmiana koloru po przecięciu: Nie zmienia barwy
- Wysokość: 3-8 cm
- Średnica kapelusza: 3-10 cm
- Sposób odżywiania: Saprotroficzny
Bezpieczny
ŚmiertelnyLejówka kubkowata jest grzybem jadalnym, ale należy zachować szczególną ostrożność ze względu na liczne trujące gatunki lejówek, z którymi może być mylona. Najgroźniejsze z nich to lejówka woskowata (Clitocybe dealbata) i lejówka jadowita (Clitocybe rivulosa), które zawierają muskarynę – silną neurotoksynę. Objawy zatrucia muskaryną pojawiają się szybko (od 15 minut do 2 godzin po spożyciu) i obejmują nadmierne pocenie się, ślinotok, łzawienie, zwężenie źrenic, bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunkę, spowolnienie akcji serca i obniżenie ciśnienia krwi. W ciężkich przypadkach może dojść do niewydolności oddechowej i śmierci. Zawsze należy mieć 100% pewności co do identyfikacji grzyba przed jego spożyciem. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, należy zrezygnować ze zbierania lub skonsultować się z doświadczonym mykologiem.
Szybkie sprawdzenie
- Zapach: Przyjemny, lekko mączny lub grzybowy
- Owocowanie: Od lipca do listopada
- Podłoże: Ziemia w lasach liściastych i iglastych
Gdzie znaleźć
Lasy liściaste
Często spotykana pod bukami, dębami, grabami.
Lasy iglaste
Występuje również pod sosnami i świerkami, szczególnie na ściółce iglastej.
Parki i ogrody
Można ją znaleźć w terenach zielonych z drzewami, na trawnikach i pod krzewami.
Obrzeża dróg i ścieżek
Często pojawia się na poboczach leśnych dróg i ścieżek, gdzie gleba jest naruszona i bogata w materię organiczną.
Wskazówki znajdowania
Sezon występowania
Lejówka kubkowata owocuje od lata do jesieni, zazwyczaj od lipca do listopada, z największą intensywnością we wrześniu i październiku.
Preferencje glebowe
Szukaj na glebach bogatych w próchnicę, często w miejscach z opadłymi liśćmi lub igliwiem.
Wzrost
Często rośnie w grupach, tworząc tzw. 'czarcie kręgi' lub długie rzędy, co ułatwia jej znalezienie.
Zapach
Charakterystyczny, przyjemny, lekko mączny zapach może pomóc w identyfikacji.
Podobne gatunki
Lejówka woskowata
grzyb z rodziny gąskowatych (Tricholomataceae)
Znany również jako: Clitocybe dealbata
Lejówka liściowa
grzyb z rodziny gąskowatych (Tricholomataceae)
Znany również jako: Clitocybe phyllophila
Lejówka jadowita
grzyb z rodziny gąskowatych (Tricholomataceae)
Znany również jako: Clitocybe rivulosa
Lejówka żółtawa
grzyb z rodziny gąskowatych (Tricholomataceae)
Znany również jako: Clitocybe flaccida
Klasyfikacja naukowa
- Typ
- Basidiomycota
- Klasa
- Agaricomycetes
- Rząd
- Agaricales
- Rodzina
- Tricholomataceae
- Rodzaj
- Clitocybe
Informacje o przechowywaniu
- Max temperatura: 4°C
- Czas zamrażania: 6 miesięcy
- Min temperatura: 0°C
- Chłodzenie: 3 dni
Jak czyścić
Grzyby należy oczyścić z ziemi i resztek leśnych za pomocą miękkiej szczoteczki lub wilgotnej ściereczki. Nie zaleca się moczenia, ponieważ grzyby szybko wchłaniają wodę. Usunąć ewentualne uszkodzone lub robaczywe części.
Poznaj Lejówka kubkowata
Rozpoznawaj grzyby wszędzie
Bezpłatnie na iOS, Android i w sieci. Rozpoznawanie po zdjęciu, pełna baza danych i Twoja osobista kolekcja.