Wortelende Collybia

Beschrijving

Hymenopellis radicata, algemeen bekend als de Wortelende Collybia, is een opvallende paddenstoel die behoort tot de familie Physalacriaceae. Deze soort kenmerkt zich door zijn lange, diep in de grond wortelende steel, vandaar de naam 'wortelende'. Het is een saprofytische paddenstoel die voornamelijk groeit op begraven hout, vaak van loofbomen. De hoed is typisch gerimpeld of geplooid, vooral bij oudere exemplaren, en heeft een slijmerig tot vettig oppervlak bij vochtig weer. De kleur varieert van lichtbruin tot grijsbruin. De lamellen zijn wit en breed aangehecht. De steel is lang, taai en elastisch, en loopt taps toe naar een diep wortelende basis die vaak verbonden is met begraven hout. Hoewel eetbaar, wordt de Wortelende Collybia niet algemeen gewaardeerd vanwege zijn taaie textuur en milde smaak. Het is een veelvoorkomende soort in gematigde bossen van Noord-Amerika en Europa.

Hoe te identificeren

Hoed

De hoed heeft een diameter van 4 tot 12 cm, soms tot 20 cm. De vorm is aanvankelijk convex, later uitspreidend tot vlak, vaak met een brede umbo. Het oppervlak is kenmerkend gerimpeld of geplooid, vooral naar de rand toe. De kleur varieert van lichtbruin, geelbruin tot grijsbruin, vaak donkerder in het midden. Bij vochtig weer is de hoed slijmerig tot vettig, bij droog weer glanzend en glad. De rand is vaak golvend of gelobd.

Lamellen

De lamellen zijn breed aangehecht (adnate tot adnex), wit tot crèmekleurig, vrij breed en staan matig ver uit elkaar. Ze kunnen soms een roze tint krijgen bij ouderdom. Er zijn vaak lamellulae (kortere lamellen) aanwezig.

Steel

De steel is 8 tot 20 cm lang, soms tot 30 cm, en 0,5 tot 2 cm dik. Hij is cilindrisch, taai, elastisch en vaak verdraaid. De kleur is witachtig tot lichtbruin, vaak donkerder naar de basis toe. Het meest kenmerkende is de diep in de grond wortelende basis, die soms wel 10-30 cm diep kan reiken en verbonden is met begraven hout. Het oppervlak van de steel is vaak gestreept of vezelig.

Vlees

Het vlees is wit, dun in de hoed en taai-elastisch in de steel. Het heeft een milde smaak en een onopvallende geur.

Vruchtlichaam

De vruchtlichamen van Hymenopellis radicata zijn middelgroot tot groot, met een opvallende lange, wortelende steel. De hoed is aanvankelijk convex, wordt later vlakker en vaak umbonaat (met een bultje in het midden). Het oppervlak is kenmerkend gerimpeld of geplooid, vooral bij volwassen exemplaren, en kan bij vochtig weer slijmerig tot vettig aanvoelen. De lamellen zijn wit tot crèmekleurig, breed aangehecht en staan vrij ver uit elkaar. De steel is lang, cilindrisch, taai en elastisch, en loopt taps toe naar een diep in de grond wortelende basis.

Habitat

Hymenopellis radicata is een saprofytische paddenstoel die groeit op begraven hout, stronken of wortels van loofbomen, met name beuk (Fagus) en eik (Quercus). Soms lijkt het alsof hij direct uit de grond groeit, maar de wortelende steel onthult de verbinding met hout. Hij komt voor in loofbossen, gemengde bossen en parken.

Belangrijke feiten

• Hoedoppervlak: Gerimpeld, geplooid, slijmerig tot vettig bij vochtig weer, glanzend bij droog weer
• Groeivorm: Solitair of verspreid
• Sporenafdruk: Wit
• Lichaamskleur: Hoed: lichtbruin, geelbruin, grijsbruin; Lamellen: wit tot crèmekleurig; Steel: witachtig tot lichtbruin
• Geur: Mild, onopvallend
• Kleurverandering bij snijden: Niet verkleurend
• Hoogte: 8-20 cm (steel), soms tot 30 cm
• Hoed diameter: 4-12 cm, soms tot 20 cm
• Voedingswijze: Saprofytisch

Snelle controle

• Geur: Mild, onopvallend
• Vruchtvorming: Zomer tot herfst (juli-november)
• Substraat: Begraven hout van loofbomen (vooral beuk en eik)

Waar te vinden

Zoektips

Vergelijkbare soorten

Wetenschappelijke classificatie

Stam

Basidiomycota

Klasse

Agaricomycetes

Orde

Agaricales

Familie

Physalacriaceae

Geslacht

Hymenopellis

Bewaarinformatie

• Max temperatuur: 4°C
• Vriestijd: 6 maanden
• Min temperatuur: 1°C
• Koeling: 3-5 dagen

Hoe schoon te maken

Verwijder voorzichtig aarde en bosresten met een zachte borstel of een vochtige doek. De slijmerige hoed kan indien nodig licht worden afgespoeld, maar droog de paddenstoel daarna goed af. De taaie steel wordt meestal niet gegeten.

Ontdek Wortelende Collybia