Heb je een foto? Identificeer paddenstoelen direct met de Mushby-app
App openenBeschrijving
De Eksterinktzwam (Coprinopsis picacea) is een opvallende en gemakkelijk herkenbare paddenstoel, bekend om zijn unieke uiterlijk dat doet denken aan het verenkleed van een ekster. Deze soort behoort tot de familie Psathyrellaceae en is een saprotrofe paddenstoel die voornamelijk op dood hout of begraven houtresten groeit. De naam 'inktzwam' verwijst naar het proces van deliquescentie, waarbij de lamellen en uiteindelijk de hele hoed vervloeien tot een zwarte, inktachtige vloeistof naarmate de sporen rijpen. Dit is een kenmerkend proces voor veel soorten binnen de Coprinopsis-familie.
Hoe te identificeren
- Hoed
- De hoed is 3 tot 8 cm breed, aanvankelijk eivormig, later klokvormig tot conisch. De kleur is donkerbruin tot bijna zwart, bedekt met opvallende, viltige, witte tot crèmekleurige schubben of vlokken. Deze schubben zijn restanten van het velum universale en geven de paddenstoel zijn kenmerkende 'ekster'-uiterlijk. De hoedrand is vaak gestreept en rolt naar binnen, maar wordt later recht. Naarmate de paddenstoel ouder wordt, begint de hoed te deliquesceren, waarbij de lamellen en de hoedrand zwart worden en vervloeien.
- Lamellen
- De lamellen zijn vrij, dicht opeenstaand en aanvankelijk wit. Ze worden snel roze, dan grijs en uiteindelijk zwart, waarna ze deliquesceren tot een zwarte, inktachtige vloeistof. Dit proces begint vanaf de rand van de hoed en werkt naar het midden toe.
- Steel
- De steel is 10 tot 20 cm lang en 0,5 tot 1,5 cm dik, cilindrisch, hol en broos. De kleur is witachtig tot crèmekleurig, vaak met fijne vezels of een licht schilferig oppervlak. De basis kan iets verdikt zijn. Er is geen ring aanwezig, hoewel soms een vluchtige, vezelige zone kan worden waargenomen waar het velum aan de steel vastzat.
- Vlees
- Het vlees is dun, witachtig tot grijsachtig, en heeft geen uitgesproken geur of smaak. Het is zeer fragiel.
- Vruchtlichaam
- Het vruchtlichaam van de Eksterinktzwam is aanvankelijk eivormig tot klokvormig en opent zich later tot een conische of parabolische vorm. De totale hoogte kan variëren van 10 tot 20 cm.
- Habitat
- De Eksterinktzwam is een saprotrofe soort die voornamelijk groeit op de grond, vaak op begraven dood hout of houtresten van loofbomen, met name beuk (Fagus sylvatica) en eik (Quercus spp.). Hij wordt gevonden in loofbossen, gemengde bossen en parken, vaak op kalkrijke bodems. Hij kan zowel solitair als in kleine groepjes voorkomen.
Belangrijke feiten
- Hoedoppervlak: Donkerbruin tot zwart met opvallende witte, viltige schubben
- Groeivorm: Solitair of in kleine groepjes
- Sporenafdruk: Zwart
- Lichaamskleur: Hoed donkerbruin/zwart met witte schubben; steel witachtig
- Geur: Geen uitgesproken geur
- Kleurverandering bij snijden: Niet relevant
- Hoogte: 10-20 cm
- Hoed diameter: 3-8 cm
- Voedingswijze: Saprotroof
Giftig
DodelijkDe Eksterinktzwam wordt algemeen beschouwd als giftig. Hoewel sommige bronnen beweren dat hij eetbaar is als hij jong is en niet met alcohol wordt geconsumeerd, is dit zeer omstreden en wordt ten zeerste afgeraden. De paddenstoel bevat coprine-achtige stoffen die, in combinatie met alcohol, een antabuse-effect kunnen veroorzaken. Dit leidt tot symptomen zoals roodheid van het gezicht, hartkloppingen, misselijkheid, braken en hoofdpijn. Zelfs zonder alcoholconsumptie zijn er meldingen van maag-darmklachten. Vanwege de onvoorspelbaarheid van de reactie en de aanwezigheid van potentieel toxische verbindingen, moet deze paddenstoel als giftig worden beschouwd en absoluut niet worden geconsumeerd.
Snelle controle
- Geur: Geen uitgesproken geur
- Vruchtvorming: Herfst (september-november)
- Substraat: Begraven dood hout van loofbomen
Waar te vinden
Loofbossen
Vooral in bossen met beuken en eiken, waar veel dood hout en bladafval aanwezig is.
Gemengde bossen
In gebieden waar loofbomen dominant zijn en er voldoende organisch materiaal in de bodem is.
Parken en landgoederen
Vaak te vinden onder oude bomen, waar begraven houtresten aanwezig zijn.
Zoektips
Zoek naar dood hout
De Eksterinktzwam groeit op begraven dood hout. Zoek daarom in gebieden met veel organisch materiaal en rottende boomstammen of takken.
Let op de tijd van het jaar
Deze paddenstoel verschijnt voornamelijk in de herfst, van september tot november, hoewel hij soms al in de late zomer kan worden waargenomen.
Controleer de bodem
Hij heeft een voorkeur voor kalkrijke bodems, dus dit kan een indicator zijn voor geschikte groeiplaatsen.
Vergelijkbare soorten
Grote kale inktzwam
Inktzwam
Ook bekend als: Coprinopsis atramentaria
Geschubde inktzwam
Inktzwam
Ook bekend als: Coprinus comatus
Wetenschappelijke classificatie
- Stam
- Basidiomycota
- Klasse
- Agaricomycetes
- Orde
- Agaricales
- Familie
- Psathyrellaceae
- Geslacht
- Coprinopsis
Ontdek Eksterinktzwam
Identificeer paddenstoelen overal
Gratis op iOS, Android en web. Foto-identificatie, complete database en je persoonlijke collectie.