Cách nhận dạng Nấm mối

Để nhận dạng đúng Nấm mối (Termitomyces microcarpus), hãy kiểm tra từng đặc điểm này theo thứ tự. Nhận dạng sai là nguyên nhân phổ biến nhất gây ngộ độc nấm, vì vậy luôn đối chiếu với nhiều nguồn.

Nhận dạng từng bước

1. 1

   Mũ

   Hình dạng, màu sắc, kết cấu bề mặt và đường kính.

   Mũ nấm (Pileus) có đường kính từ 2 cm đến 10 cm, đôi khi lớn hơn. Khi non, mũ có hình nón hoặc hình bán cầu, màu trắng ngà hoặc xám nhạt. Khi trưởng thành, mũ nấm dẹt dần, có thể có một núm nhỏ ở trung tâm (umbo), và màu sắc chuyển sang trắng trong, hoặc hơi nâu vàng ở giữa. Bề mặt mũ nhẵn, mép mũ có thể hơi lượn sóng.

2. 2

   Mang

   Sự gắn vào cuống, màu sắc và khoảng cách.

   Lá tia (Lameliae) mọc sát nhau, màu trắng đến kem nhạt, có thể hơi hồng nhạt khi già. Chúng bám vào cuống (adnexed) hoặc hơi tách rời (free). Các lá tia có thể có kích thước khác nhau, xen kẽ giữa các lá tia dài là các lá tia ngắn hơn.

3. 3

   Cuống

   Chiều dài, hình dạng, bề mặt và vòng.

   Cuống nấm (Stipe) thường có chiều cao từ 3 cm đến 15 cm, đường kính từ 0.5 cm đến 2 cm. Cuống rỗng hoặc đặc, màu trắng, ít khi có vòng (annulus) rõ ràng. Phần gốc của cuống thường phình to và kéo dài thành một cấu trúc giống rễ (pseudorhiza) ăn sâu vào lòng đất, kết nối với tổ mối. Bề mặt cuống nhẵn hoặc hơi có vân dọc.

4. 4

   Thịt

   Màu sắc, kết cấu và phản ứng khi cắt.

   Thịt nấm (Context) màu trắng, đặc, giòn và ít bị biến màu khi cắt hoặc chạm vào. Có mùi thơm đặc trưng, hấp dẫn.

5. 5

   Quả thể

   Mô hình phát triển tổng thể.

   Thể quả của nấm mối có cấu trúc mũ và cuống rõ ràng. Khi còn non, mũ nấm hình chóp hoặc hình cầu, sau đó mở rộng thành hình dù hoặc phẳng. Cuống nấm thường có phần gốc phình to, sâu xuống đất và nối với một phần giả rễ dài, nơi tiếp xúc với tổ mối.

6. 6

   Môi trường sống

   Nơi và trên chất nền nào nó mọc.

   Nấm mối mọc trên đất ở các khu vực có tổ mối ngầm thuộc loài Odontotermes. Chúng thường xuất hiện trong rừng thưa, vườn cây ăn trái, hoặc ven đường, nơi có mùn đất và độ ẩm thích hợp. Mối quan hệ giữa nấm và mối là cộng sinh: nấm cung cấp thức ăn cho mối, và mối tạo môi trường phát triển cho nấm.

Sự thật chính

Bề mặt mũ

Mịn, hơi trơn khi ẩm

Hình thức tăng trưởng

Mọc đơn hoặc cụm

Dấu bào tử

Trắng

Màu cơ thể

Trắng đến trắng ngà, đôi khi hơi nâu vàng ở trung tâm mũ

Mùi

Nấm mối non có mùi thơm nhẹ, đặc trưng, giống mùi đất ẩm và ngọt. Khi già, mùi có thể nhạt hơn hoặc hơi hắc nếu để lâu.

Đổi màu khi cắt

Không đổi màu đáng kể khi cắt hoặc dập nát.

Chiều cao

3 - 15 cm

Đường kính mũ

2 - 10 cm

Đặc điểm quả thể

• Sự bám của lá nấm: Adnexed (bám vào cuống) hoặc free (tách rời cuống)
• Hình dạng cuống: Hình trụ, gốc phình to
• Bề mặt cuống: Mịn hoặc hơi có vân dọc
• Vòng: Hiếm khi có vòng rõ ràng, nếu có thì rất mỏng và dễ rụng.
• Mặt cắt cuống: Đặc hoặc rỗng

Khám phá Nấm mối