Bir mantar fotoğrafı çektiniz mi? Mushby uygulamasıyla anında tanımlayın
Uygulamayı açAçıklama
Boletaceae familyası, genellikle etli şapkalı ve süngerimsi gözenekli (lamel yerine tüp ve gözeneklere sahip) mantarları içeren geniş bir mantar familyasıdır. Bu familya içinde birçok yenilebilir, bazı zehirli ve bazıları da yenmez tür bulunur. 'Tanımlanamayan Bolet' terimi, spesifik bir tür teşhisi konulamayan, ancak Boletaceae familyasına ait olduğu bilinen bir mantarı ifade eder. Bu durum, genellikle saha teşhisinde yeterli ayırt edici özelliğin bulunmaması veya laboratuvar analizi gerektiren durumlar için kullanılır. Bu nedenle, genel bir Boletaceae familyası açıklaması sunulacaktır.
Nasıl tanımlanır
- Şapka
- Şapka genellikle etli, yarım küre şeklinde başlayıp olgunlaştıkça dışbükey veya düzleşebilir. Yüzeyi pürüzsüz, kadifemsi, tüylü veya yapışkan olabilir. Renkleri türlere göre büyük farklılık gösterir; beyazdan kahverengiye, kırmızıya, sarıya ve hatta siyaha kadar değişebilir. Çapı genellikle 5-25 cm arasında değişir.
- Lameller
- Boletaceae familyasında gerçek lameller (gills) bulunmaz. Bunun yerine, şapkanın altında dikey olarak düzenlenmiş tüpler ve bu tüplerin ağızları olan gözenekler (pores) bulunur. Gözenekler genellikle süngerimsi bir yapıya sahiptir ve renkleri beyazdan sarıya, zeytin yeşiline, kırmızıya veya kahverengiye kadar değişebilir. Gözenekler saptan ayrılabilir veya sapa bağlı olabilir.
- Sap
- Sap genellikle sağlam, etli ve silindirik, şişkin veya tabana doğru kalınlaşan bir yapıya sahiptir. Yüzeyi pürüzsüz, lifli, ağsı (retikülasyonlu) veya benekli olabilir. Rengi şapka rengine benzer veya farklı olabilir. Yüksekliği 3-20 cm, kalınlığı 1-6 cm arasında değişebilir. Bazı türlerde halka (annulus) bulunabilir, ancak çoğu Boletaceae türünde halka yoktur.
- Et
- Et genellikle beyaz, sarımsı veya soluk renklidir. Kesildiğinde veya ezildiğinde bazı türlerde renk değiştirebilir (maviye, kırmızıya veya siyaha dönebilir). Dokusu sıkı ve etlidir.
- Sporofor
- Genellikle etli, şapka ve sap kısımları belirgin, şapka altında lameller yerine tüp ve gözenekler bulunur. Gözenekler genellikle süngerimsi bir dokuya sahiptir.
- Yaşam alanı
- Boletaceae familyasındaki türlerin çoğu mikorizaldir, yani ağaçlarla simbiyotik bir ilişki içindedirler. Genellikle ormanlık alanlarda, yaprak döken ve iğne yapraklı ağaçların altında bulunurlar. Toprakta veya çürüyen odun üzerinde nadiren görülürler. Türlere göre belirli ağaç türlerini tercih edebilirler (örneğin, meşe, kayın, çam, ladin).
Temel bilgiler
- Şapka yüzeyi: Pürüzsüz, kadifemsi, tüylü, yapışkan veya çatlaklı olabilir.
- Büyüme formu: Genellikle tek başına veya dağınık gruplar halinde büyür.
- Spor izi: Zeytin kahverengisi, sarımsı kahverengi, pembe-kahverengi veya koyu kahverengi (türlere göre değişir).
- Gövde rengi: Şapka, sap ve gözenek renkleri türlere göre büyük çeşitlilik gösterir.
- Koku: Değişken (bkz. quickCheck).
- Et çürümesi: Bazı türlerde kesildiğinde veya ezildiğinde maviye, kırmızıya veya siyaha döner.
- Yükseklik: 3-20 cm
- Şapka çapı: 5-25 cm
- Besin alımı: Mikorizal (ağaçlarla simbiyotik ilişki)
Zehirli
ÖlümcülBoletaceae familyası içinde hem lezzetli yenilebilir türler hem de şiddetli zehirlenmelere neden olabilecek toksik türler bulunmaktadır. 'Tanımlanamayan Bolet' terimi kullanıldığında, tür teşhisi yapılmadığı için potansiyel zehirlilik durumu belirsizdir. Bu nedenle, kesinlikle tüketilmemelidir. Özellikle maviye dönen etli veya kırmızı gözenekli türler arasında zehirli olanlar yaygındır. Bazı türler gastrointestinal rahatsızlıklara (mide bulantısı, kusma, ishal) neden olurken, çok nadir de olsa karaciğer hasarına yol açabilen türler de mevcuttur. Mantar toplarken her zaman %100 emin olunmayan türlerden uzak durulmalıdır.
Hızlı kontrol
- Koku: Türlere göre değişir; hafif mantar kokusu, meyvemsi, topraksı veya hoş olmayan koku olabilir.
- Meyveleme: Yaz sonu - sonbahar (Temmuz-Kasım)
- Substrat: Mikorizal, genellikle ağaç kökleriyle simbiyotik ilişki içinde, toprakta büyür.
Nerede bulunur
Yaprak Döken Ormanlar
Meşe, kayın, gürgen gibi ağaçların bulunduğu ormanlık alanlarda, özellikle yaz sonu ve sonbahar aylarında sıkça rastlanır.
İğne Yapraklı Ormanlar
Çam, ladin, köknar gibi ağaçların altında, özellikle nemli ve yosunlu topraklarda bulunabilir.
Karışık Ormanlar
Hem yaprak döken hem de iğne yapraklı ağaçların bir arada bulunduğu ormanlarda, tür çeşitliliği daha fazla olabilir.
Bulma ipuçları
Ağaç Türlerini Gözlemleyin
Boletaceae türleri genellikle belirli ağaçlarla mikorizal ilişki kurar. Çevredeki ağaç türlerini bilmek, doğru mantarı bulma şansınızı artırır.
Nemli Ortamları Tercih Edin
Yağış sonrası nemli orman zeminleri, Boletaceae mantarlarının büyümesi için idealdir.
Gözenekleri İnceleyin
Boletaceae familyasının en belirgin özelliği lameller yerine gözeneklere sahip olmasıdır. Bu, diğer mantar familyalarından ayrımında kritik bir özelliktir.
Renk Değişimini Kontrol Edin
Bazı Boletaceae türlerinin eti kesildiğinde veya ezildiğinde renk değiştirir. Bu özellik, tür teşhisinde önemli bir ipucu olabilir.
Koku ve Tadı Not Edin
Bazı Boletaceae türleri belirgin bir kokuya veya tada sahiptir (örneğin, acı tat). Ancak, zehirli türleri tatmaktan kaçınılmalıdır.
Benzer türler
Acı Bolet
Tylopilus felleus
Diğer adları: Safra Mantarı
Şeytan Mantarı
Rubroboletus satanas
Diğer adları: Şeytan Boleti
Çam Boleti
Boletus pinophilus
Diğer adları: Kızıl Şapkalı Bolet
Bilimsel sınıflandırma
- Şube
- Basidiomycota
- Sınıf
- Agaricomycetes
- Takım
- Boletales
- Aile
- Boletaceae
- Cins
- Çok sayıda cins (örn. Boletus, Leccinum, Suillus, Tylopilus, Rubroboletus)
Tanımlanamayan Bolet hakkında daha fazlası
Her yerde mantarları tanımlayın
iOS, Android ve Web'de ücretsiz. Fotoğrafla tanımlama, tam veritabanı ve kişisel koleksiyonunuz.