Mushby LogoMushby
Evcilik Mantarı, Köygöçüren (Amanita phalloides)

Evcilik Mantarı, Köygöçüren

Zehirli

Amanita phalloides

Diğer adları: Ölüm Meleği, Yeşil Ölüm Mantarı

Bir mantar fotoğrafı çektiniz mi? Mushby uygulamasıyla anında tanımlayın

Uygulamayı aç

Açıklama

Amanita phalloides, dünya çapında bilinen en ölümcül mantarlardan biridir. Hem amatör hem de profesyonel mantar toplayıcılar için büyük bir tehlike arz eder. İçerdiği toksinler karaciğer ve böbrek yetmezliğine yol açabilir. Yenilebilir türlerle karıştırılma olasılığı yüksektir, bu da zehirlenme riskini artırır.

Nasıl tanımlanır

Şapka
Şapka çapı 5 ila 15 cm arasında değişebilir. Gençken küresel veya ovaldir, olgunlaştıkça düzleşir. Rengi soluk yeşilden zeytin yeşiline, bazen de sarımsı veya kahverengimsi olabilir. Şapka yüzeyi genellikle pürüzsüz ve hafif yapışkandır, özellikle nemli havalarda. Bazen üzerinde beyazımsı veya açık renkli yamalar (peçeler) bulunabilir, ancak bunlar her zaman belirgin değildir.
Lameller
Lameller serbesttir (sapa bağlı değildir) ve sıkışık haldedir. Rengi beyazdır ve yaşlandıkça hafifçe sararabilir.
Sap
Sap 8 ila 15 cm uzunluğunda ve 1 ila 2 cm çapındadır. Silindirik şekildedir ve tabana doğru hafifçe genişler. Rengi beyaz veya açık yeşilimsi beyazdır. Sap üzerinde belirgin bir halka (annulus) bulunur. Halkanın alt kısmında, volva adı verilen kese şeklinde bir yapı yer alır. Volva, mantarın temel bir özelliğidir ve tanımada önemlidir.
Et
Et kısmı beyaz renktedir. Şapkanın etli kısmında belirgin bir koku yoktur, ancak bazı kişilerde hafif tatlımsı veya balıksı bir koku algılanabilir.
Sporofor
Amanita phalloides'in meyve gövdesi genellikle orta ila büyük boyutlardadır.
Yaşam alanı
Amanita phalloides, genellikle yaprak döken ağaçların (özellikle meşe, kayın ve huş) altında, mikorizal ilişki kurarak yetişir. Nadiren iğne yapraklı ağaçların altında da bulunabilir. İyi drene edilmiş toprakları tercih eder. Parklarda, bahçelerde ve ormanlık alanlarda görülebilir.

Temel bilgiler

  • Şapka yüzeyi: Pürüzsüz, hafif yapışkan
  • Büyüme formu: Tek veya gruplar halinde
  • Spor izi: Beyaz
  • Gövde rengi: Soluk yeşil, zeytin yeşili, sarımsı, kahverengimsi
  • Koku: Balıksı veya hafif tatlımsı (bazı durumlarda)
  • Et çürümesi: Renk değiştirmez
  • Yükseklik: 8-15 cm
  • Şapka çapı: 5-15 cm
  • Besin alımı: Mikorizal

Zehirli

Ölümcül

Amanita phalloides, amatoksinler ve fallotoksinler adı verilen son derece zehirli bileşikler içerir. Bu toksinler karaciğer, böbrekler ve diğer organlara ciddi zarar verir. Hatta ölümcül olabilir.

Toksin Türü: Amatoksinler (alfa-amanitin, beta-amanitin vb.) ve fallotoksinlerReaksiyon Türü: Hücre ölümüne (nekroz) neden olur, özellikle karaciğer ve böbrek hücrelerinde. RNA polimeraz II'yi inhibe ederek protein sentezini durdurur.

Hızlı kontrol

  • Koku: Balıksı veya hafif tatlımsı (bazı durumlarda)
  • Meyveleme: Yaz sonu ve sonbahar
  • Substrat: Yaprak döken ağaçların altı (özellikle meşe, kayın, huş)

Nerede bulunur

Türkiye

Türkiye'de Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinde yaygın olarak bulunur. Özellikle meşe ve kayın ağaçlarının yoğun olduğu ormanlık alanlarda sıklıkla rastlanır.

Avrupa

Avrupa'nın büyük bir bölümünde, özellikle Batı ve Güney Avrupa'da yaygındır. İngiltere ve İrlanda'da daha az görülür.

Kuzey Amerika

Kuzey Amerika'da doğal olarak bulunmazken, ağaçlandırma çalışmalarıyla bazı bölgelere yayılmıştır. Özellikle Kaliforniya ve Doğu Kıyısı'nda görülür.

Asya

Asya'da, özellikle ılıman iklime sahip bölgelerde yaygındır. Japonya ve Kore'de de bulunur.

Avustralya

Avustralya'ya insanlar tarafından getirilmiştir ve özellikle güneydoğu bölgelerinde yayılmıştır.

Bulma ipuçları

Mevsim

Amanita phalloides genellikle yaz sonu ve sonbahar aylarında (Temmuz-Kasım arası) ortaya çıkar, ancak bölgesel ve mevsimsel farklılıklar görülebilir. Yağışlı havalardan sonra daha sık rastlanır.

Ağaç Türleri

Özellikle meşe, kayın ve huş ağaçlarının altında arayın. Bu ağaçlarla mikorizal ilişki kurduğu için bu ağaçların yakınında bulunma olasılığı daha yüksektir.

Habitat

Parklar, bahçeler ve ormanlık alanlar gibi çeşitli habitatlarda bulunabilir. İyi drene edilmiş toprakları tercih eder.

Tanımlama

Şapka rengi, lamellerin serbest olması, sap üzerindeki halka (annulus) ve tabandaki volva gibi özellikleri dikkatlice inceleyin. Emin değilseniz kesinlikle tüketmeyin.

Benzer türler

Yeşil Şapkalı Amanita (Amanita subjunquillea)

Mantar

Diğer adları: Doğu Asya Ölüm Mantarı

Söğüt Mantarı (Pluteus salicinus)

Mantar

Diğer adları: Yok

Genç Pöf Mantarları (özellikle olgunlaşmamış Amanita türleri)

Mantar

Diğer adları: Yok

Çağla (bazı bölgelerde yenilebilir olarak değerlendirilen olgunlaşmamış mantarlar)

Mantar

Diğer adları: Yok

Bilimsel sınıflandırma

Şube
Basidiomycota
Sınıf
Agaricomycetes
Takım
Agaricales
Aile
Amanitaceae
Cins
Amanita

Evcilik Mantarı, Köygöçüren hakkında daha fazlası

Her yerde mantarları tanımlayın

iOS, Android ve Web'de ücretsiz. Fotoğrafla tanımlama, tam veritabanı ve kişisel koleksiyonunuz.

Uygulamada aç