Masz zdjęcie? Rozpoznaj grzyby natychmiast w aplikacji Mushby
Otwórz aplikacjęOpis
Peziza repanda, znana również jako kielichownica pofałdowana, to pospolity grzyb workowy należący do rodziny Pezizaceae. Charakteryzuje się miseczkowatym lub talerzykowatym owocnikiem, który z wiekiem staje się bardziej płaski i pofałdowany. Jest to saprotrof, rozwijający się na martwym drewnie, zwłaszcza liściastym, oraz na resztkach roślinnych w lasach i parkach. Ze względu na brak wyraźnego smaku i zapachu oraz niewielkie rozmiary, nie jest ceniony kulinarnie, a jego jadalność jest często określana jako nieznana lub wątpliwa. W Polsce jest gatunkiem pospolitym.
Jak identyfikować
- Kapelusz
- Brak typowego kapelusza. Owocnik ma kształt miseczki lub talerza, który z wiekiem staje się płaski i pofałdowany. Średnica 3-10 cm.
- Blaszki
- Brak blaszek. Powierzchnia hymenialna (wewnętrzna) jest gładka.
- Trzon
- Brak trzonu. Owocnik jest siedzący lub posiada bardzo krótki, szczątkowy trzon, który jest niewidoczny lub zagłębiony w podłożu.
- Miąższ
- Cienki, kruchy, wodnisty, o barwie białawej lub jasnobrązowej. Bez wyraźnego smaku i zapachu.
- Owocnik
- Owocnik początkowo miseczkowaty, później talerzykowaty, a w końcu płaski i pofałdowany, o średnicy 3-10 cm. Brzeg często nieregularny, pofałdowany lub popękany. Powierzchnia wewnętrzna (hymenialna) gładka, matowa, w kolorze od jasnobrązowego do ciemnobrązowego, często z odcieniem oliwkowym. Powierzchnia zewnętrzna jaśniejsza, szarobrązowa, drobnoziarnista lub lekko omszona, często z widocznymi żyłkami.
- Siedlisko
- Saprotrof. Rośnie na martwym drewnie, zwłaszcza liściastym (np. buk, dąb, grab), na gałęziach, pniakach, a także na resztkach roślinnych, trocinach, zrębkach, a nawet na ziemi bogatej w materię organiczną. Preferuje miejsca wilgotne i zacienione. Często występuje w lasach liściastych i mieszanych, parkach, ogrodach.
Kluczowe fakty
- Powierzchnia kapelusza: Gładka (wewnętrzna), drobnoziarnista lub lekko omszona (zewnętrzna)
- Forma wzrostu: Pojedynczo lub w grupach
- Odcisk zarodników: Biały
- Kolor ciała: Jasnobrązowy do ciemnobrązowego (wewnętrzna), szarobrązowy (zewnętrzna)
- Zapach: Brak wyraźnego zapachu
- Zmiana koloru po przecięciu: Nie zmienia koloru
- Wysokość: Brak trzonu, owocnik siedzący
- Średnica kapelusza: 3-10 cm
- Sposób odżywiania: Saprotroficzny
Bezpieczny
BezpiecznyPeziza repanda jest powszechnie uważana za grzyb niejadalny ze względu na brak smaku, zapachu i niewielkie rozmiary. Nie ma doniesień o jej toksyczności, jednak nie jest zalecana do spożycia. Zawsze należy zachować ostrożność przy identyfikacji grzybów i unikać spożywania gatunków, co do których nie ma się 100% pewności.
Szybkie sprawdzenie
- Zapach: Brak wyraźnego zapachu
- Owocowanie: Wiosna do jesieni, najczęściej lato i jesień
- Podłoże: Martwe drewno liściaste, resztki roślinne, ziemia bogata w materię organiczną
Gdzie znaleźć
Lasy liściaste i mieszane
Powszechnie występuje w lasach z dominacją drzew liściastych, takich jak buki, dęby, graby, gdzie znajduje obfitość martwego drewna.
Parki i ogrody
Można ją znaleźć w parkach miejskich i ogrodach, zwłaszcza w miejscach, gdzie zalegają resztki drewna, gałęzie czy trociny.
Tereny wilgotne i zacienione
Preferuje miejsca o podwyższonej wilgotności i zacienieniu, co sprzyja rozkładowi materii organicznej.
Wskazówki znajdowania
Szukaj na martwym drewnie
Skup się na pniakach, leżących gałęziach, kłodach i innych resztkach drewna, zwłaszcza liściastego. Często rośnie w grupach.
Sprawdzaj wilgotne miejsca
Peziza repanda preferuje wilgotne środowiska, więc szukaj jej po deszczach lub w miejscach o podwyższonej wilgotności, np. w pobliżu strumieni czy w zagłębieniach terenu.
Zwróć uwagę na kształt i kolor
Charakterystyczny miseczkowaty lub talerzykowaty kształt oraz brązowa barwa owocnika są kluczowe do identyfikacji. Starsze owocniki są bardziej pofałdowane.
Podobne gatunki
Peziza badia
grzyb z rodziny krążkownicowatych (Pezizaceae)
Znany również jako: Kielichownica kasztanowata
Peziza varia
grzyb z rodziny krążkownicowatych (Pezizaceae)
Znany również jako: Kielichownica zmienna
Peziza domiciliana
grzyb z rodziny krążkownicowatych (Pezizaceae)
Znany również jako: Kielichownica domowa
Klasyfikacja naukowa
- Typ
- Ascomycota
- Klasa
- Pezizomycetes
- Rząd
- Pezizales
- Rodzina
- Pezizaceae
- Rodzaj
- Peziza
Informacje o przechowywaniu
- Max temperatura: Nie dotyczy
- Czas zamrażania: Nie dotyczy
- Min temperatura: Nie dotyczy
- Chłodzenie: Nie dotyczy
Jak czyścić
Ze względu na brak wartości kulinarnych i potencjalne zanieczyszczenia z podłoża, nie zaleca się zbierania Peziza repanda do celów spożywczych. Jeśli jednak ktoś zdecyduje się na jej zbadanie, należy delikatnie usunąć wszelkie zanieczyszczenia pędzelkiem lub miękką szmatką. Nie myć pod bieżącą wodą, gdyż owocnik jest kruchy i wodnisty.
Poznaj Kielichownica pofałdowana
Rozpoznawaj grzyby wszędzie
Bezpłatnie na iOS, Android i w sieci. Rozpoznawanie po zdjęciu, pełna baza danych i Twoja osobista kolekcja.