Błyskoporek podkorowy

Opis

Błyskoporek podkorowy, powszechnie znany jako Chaga, to pasożytniczy grzyb nadrzewny, który rośnie głównie na brzozach, rzadziej na innych drzewach liściastych. Nie tworzy typowego owocnika w sensie kapelusza i trzonu, lecz charakteryzuje się nieregularną, guzowatą, spękaną naroślą o czarnej, zwęglonej powierzchni i rdzawobrązowym wnętrzu. Jest ceniony w medycynie ludowej, zwłaszcza w krajach Europy Wschodniej i Azji, ze względu na przypisywane mu właściwości prozdrowotne.

Jak identyfikować

Kapelusz

Brak typowego kapelusza. Narośl jest nieregularna, guzowata, o zmiennych wymiarach, często osiągająca 10-30 cm średnicy, a nawet więcej, i wystająca na 5-20 cm od pnia drzewa.

Blaszki

Brak blaszek. Płodny owocnik (rzadko widoczny) ma hymenofor rurkowaty, z drobnymi porami (4-5 na mm), barwy żółtobrązowej do cynamonowej.

Trzon

Brak trzonu. Grzyb rośnie bezpośrednio na pniu drzewa.

Miąższ

Wnętrze sterylnej narośli jest twarde, korkowate do zdrewniałego, włókniste, o barwie rdzawobrązowej, często z jaśniejszymi, żółtawymi lub białawymi żyłkami. Po wysuszeniu staje się bardzo twarde i kruche.

Owocnik

Błyskoporek podkorowy nie tworzy typowego owocnika. Zamiast tego, na pniu drzewa (najczęściej brzozy) rozwija się twarda, nieregularna, guzowata narośl, która jest w rzeczywistości sterylną masą grzybni. Powierzchnia tej narośli jest czarna, spękana, przypominająca zwęglone drewno lub węgiel drzewny. Wnętrze jest twarde, włókniste, o barwie rdzawobrązowej do żółtobrązowej, z jaśniejszymi, marmurkowatymi żyłkami. Płodny owocnik (hymenofor) rozwija się rzadko, zazwyczaj po śmierci drzewa, pod korą lub w szczelinach, i jest płaski, rozpostarty, o rurkowatym hymenoforze barwy żółtobrązowej do cynamonowej.

Siedlisko

Głównie na żywych brzozach (Betula spp.), rzadziej na olchach (Alnus spp.), bukach (Fagus spp.), jesionach (Fraxinus spp.) i wiązach (Ulmus spp.). Jest to pasożyt, który powoduje białą zgniliznę drewna. Preferuje chłodne klimaty.

Kluczowe fakty

• Powierzchnia kapelusza: Brak kapelusza. Powierzchnia narośli czarna, spękana, chropowata, przypominająca zwęglone drewno.
• Forma wzrostu: Nieregularna, guzowata narośl (sterylna masa grzybni).
• Odcisk zarodników: Biały do żółtawego (dla rzadko występującego płodnego owocnika).
• Kolor ciała: Zewnętrznie czarny, wewnętrznie rdzawobrązowy do żółtobrązowego z jaśniejszymi żyłkami.
• Zapach: Słaby, ziemisty, lekko grzybowy.
• Zmiana koloru po przecięciu: Nie dotyczy (nie zmienia koloru po uszkodzeniu).
• Wysokość: Narośl może osiągać do 20-30 cm wysokości od pnia.
• Średnica kapelusza: Narośl może osiągać średnicę 10-30 cm, a nawet więcej.
• Sposób odżywiania: Pasożytniczy (saprofiticzny po śmierci drzewa).

Szybkie sprawdzenie

• Zapach: Słaby, ziemisty, lekko grzybowy.
• Owocowanie: Całorocznie (narośl sterylna). Płodny owocnik rzadko, po śmierci drzewa.
• Podłoże: Żywe brzozy (głównie), rzadziej inne drzewa liściaste.

Gdzie znaleźć

Wskazówki znajdowania

Podobne gatunki

Klasyfikacja naukowa

Typ

Basidiomycota

Klasa

Agaricomycetes

Rząd

Hymenochaetales

Rodzina

Hymenochaetaceae

Rodzaj

Inonotus

Informacje o przechowywaniu

• Max temperatura: 25°C
• Czas zamrażania: 24 miesiące
• Min temperatura: 0°C
• Chłodzenie: Brak danych (nie zaleca się przechowywania świeżego)

Jak czyścić

Zebrany błyskoporek podkorowy należy oczyścić z luźnych kawałków kory i innych zanieczyszczeń. Zewnętrzną, czarną warstwę można delikatnie oskrobać, choć wielu zbieraczy uważa ją za cenną. Następnie grzyb należy pokroić na mniejsze kawałki (ok. 1-3 cm), aby ułatwić suszenie i późniejsze przetwarzanie. Nie myć wodą, aby uniknąć pleśnienia.

Poznaj Błyskoporek podkorowy