Masz zdjęcie? Rozpoznaj grzyby natychmiast w aplikacji Mushby
Otwórz aplikacjęOpis
Olszówka pachnąca (Clitopilus prunulus) to gatunek grzyba należący do rodziny Entolomataceae. Jest to szeroko rozpowszechniony grzyb jadalny, ceniony za swój charakterystyczny zapach świeżej mąki i przyjemny smak. Należy jednak zachować ostrożność przy zbieraniu, ze względu na podobieństwo do niektórych trujących gatunków. Występuje zarówno w lasach liściastych, jak i iglastych, często rosnąc w grupach.
Jak identyfikować
- Kapelusz
- Kapelusz ma średnicę 3-10 cm, rzadziej do 15 cm. Barwa od białej do kremowej, czasem z lekko szarym lub żółtawym odcieniem, matowy, jedwabisto-włóknisty, suchy. Brzeg kapelusza często podwinięty u młodych owocników, falisty u starszych. Powierzchnia kapelusza może być pokryta drobnymi, przylegającymi włókienkami.
- Blaszki
- Blaszki gęste, cienkie, zbiegające na trzon, widelkowato rozgałęzione przy trzonie. U młodych owocników białawe, później różowawe, a u bardzo starych mogą być lekko brązowawe, co wynika z koloru zarodników. Możliwe są blaszeczki (lamelule) różnej długości między blaszkami głównymi.
- Trzon
- Trzon jest walcowaty, często ekscentryczny (niecentryczny), pełny, białawy, o wysokości 3-8 cm i grubości 0.5-2 cm. Powierzchnia gładka lub lekko włóknista, matowa. U podstawy często rozszerzony i pokryty białawą grzybnią. Brak pierścienia.
- Miąższ
- Miąższ biały, miękki, jędrny, zwłaszcza u młodych owocników. Po uszkodzeniu nie zmienia barwy. Ma charakterystyczny, silny zapach świeżej mąki lub ogórków, który jest kluczową cechą identyfikacyjną. Smak łagodny, mączny.
- Owocnik
- Owocnik jest kapeluszowy, o kształcie początkowo wypukłym, później spłaszczonym, a u starszych egzemplarzy lejkowato zagłębionym. Często ma nieregularny kształt.
- Siedlisko
- Rośnie w lasach liściastych i iglastych, preferując miejsca trawiaste, rzadkie, na brzegach lasów, w parkach, w zaroślach. Często występuje na glebach wapiennych. Wytwarza owocniki naziemnie, pojedynczo lub w grupach.
Kluczowe fakty
- Powierzchnia kapelusza: Matowa, jedwabisto-włóknista, gładka
- Forma wzrostu: Pojedynczo lub w grupach
- Odcisk zarodników: Różowa
- Kolor ciała: Białawy do kremowego, czasem z szarymi lub żółtawymi odcieniami
- Zapach: Mączny, ogórkowy
- Zmiana koloru po przecięciu: Brak
- Wysokość: 3-8 cm
- Średnica kapelusza: 3-10 cm
- Sposób odżywiania: Saprofit
Bezpieczny
BezpiecznyOlszówka pachnąca jest grzybem jadalnym, ale jej podobieństwo do kilku trujących gatunków (np. Clitocybe dealbata, Amanita virosa) wymaga od grzybiarza dogłębnej znajomości cech identyfikacyjnych i dużej ostrożności. Spożycie pomylonego grzyba może prowadzić do poważnego zatrucia (np. syndrome muscarynowy lub falloidynowy w przypadku muchomora jadowitego). Zawsze zbieraj tylko te grzyby, których jesteś w 100% pewien.
Szybkie sprawdzenie
- Zapach: Silny, świeży zapach mąki lub ogórków.
- Owocowanie: Lipiec - Listopad (szczyt sezonu wrzesień - październik).
- Podłoże: Ziemia w lasach liściastych i iglastych.
Gdzie znaleźć
Lasy liściaste
Szczególnie pod bukami i dębami, w miejscach z rozproszonym światłem i bogatą ściółką.
Lasy iglaste
Rzadziej, ale można ją znaleźć pod świerkami i sosnami, zwłaszcza na skrajach lasów.
Polany leśne i ścieżki
Często rośnie wzdłuż dróg leśnych, na trawiastych obrzeżach polan i przecinek.
Parki i ogrody
Występuje w terenach zielonych, zwłaszcza w starszych parkach z obfitością próchnicą.
Wskazówki znajdowania
Zapach to klucz
Charakterystyczny, silny zapach świeżej mąki jest najlepszym sposobem na odróżnienie olszówki od podobnych gatunków. Upewnij się, że wyraźnie czujesz ten zapach przed zebraniem.
Sprawdź wysyp zarodników
Olszówka ma różowy wysyp zarodników. Można to sprawdzić, kładąc kapelusz blaszkami do dołu na białej i czarnej kartce papieru na kilka godzin. Różowy osad potwierdzi identyfikację.
Kształt blaszek
Zbiegające, gęste i rozwidlone blaszki są typowe dla olszówki. Unikaj grzybów o blaszkach wolnych lub wolnych od trzonu.
Miąższ i reakcje
Miąższ olszówki powinien być biały i nie zmieniać koloru po przecięciu. Jest kruchy i delikatny.
Podobne gatunki
Lejkówka jadowita
Grzyb
Znany również jako: Clitocybe dealbata
Gęśnica wiosenna
Grzyb
Znany również jako: Calocybe gambosa
Muchomor jadowity
Grzyb
Znany również jako: Amanita virosa
Klasyfikacja naukowa
- Typ
- Basidiomycota
- Klasa
- Agaricomycetes
- Rząd
- Agaricales
- Rodzina
- Entolomataceae
- Rodzaj
- Clitopilus
Informacje o przechowywaniu
- Max temperatura: 4°C
- Czas zamrażania: 6 miesięcy
- Min temperatura: 1°C
- Chłodzenie: 3-5 dni
Jak czyścić
Olszówkę pachnącą należy czyścić delikatnie. Najlepiej użyć miękkiej szczoteczki do usunięcia ziemi i resztek roślinnych z kapelusza i trzonu. Nie zaleca się mycia pod bieżącą wodą, ponieważ miąższ łatwo nasiąka wodą, tracąc jędrność i smak. W razie konieczności można przetrzeć wilgotną szmatką.
Poznaj Olszówka pachnąca
Rozpoznawaj grzyby wszędzie
Bezpłatnie na iOS, Android i w sieci. Rozpoznawanie po zdjęciu, pełna baza danych i Twoja osobista kolekcja.