Masz zdjęcie? Rozpoznaj grzyby natychmiast w aplikacji Mushby
Otwórz aplikacjęOpis
Chlorophyllum molybdites, powszechnie znany jako czernidłak zielonawy, to duży, efektowny grzyb blaszkowy, który jest odpowiedzialny za większość zatruć grzybami w Ameryce Północnej. Charakteryzuje się białym kapeluszem z brązowymi łuskami, wolnymi blaszkami, które zmieniają kolor z białego na zielonkawo-szary w miarę dojrzewania, oraz pierścieniem na trzonie. Jest to gatunek saprotroficzny, rosnący na trawnikach, w ogrodach i na terenach otwartych, często w kręgach. Jego toksyczność wynika z obecności substancji drażniących przewód pokarmowy, powodujących silne objawy żołądkowo-jelitowe.
Jak identyfikować
- Kapelusz
- Średnica 8-30 cm, początkowo kulisty lub jajowaty, później wypukły, a na koniec płaski z garbkiem. Powierzchnia biała do kremowej, pokryta brązowymi, włóknistymi łuskami, które są gęstsze w centrum. Brzeg kapelusza często postrzępiony.
- Blaszki
- Wolne, gęste, szerokie. Początkowo białe, później kremowe, a w miarę dojrzewania zarodników stają się charakterystycznie zielonkawo-szare. Jest to kluczowa cecha odróżniająca od jadalnych pieczarek i kań.
- Trzon
- Wysokość 10-25 cm, grubość 1-3 cm. Cylindryczny, zwężający się ku górze, z bulwiastą podstawą. Biały do kremowego, gładki lub lekko włóknisty. Posiada duży, podwójny, ruchomy pierścień, który jest biały z brązowawym spodem. Trzon nie zmienia koloru po uszkodzeniu.
- Miąższ
- Biały, gruby, mięsisty, nie zmienia koloru po uszkodzeniu lub lekko różowieje. Ma łagodny smak i przyjemny zapach.
- Owocnik
- Duży, mięsisty grzyb z wyraźnym kapeluszem, trzonem i pierścieniem. Cały owocnik jest początkowo białawy, z czasem kapelusz pokrywa się brązowymi łuskami, a blaszki stają się zielonkawe.
- Siedlisko
- Saprotroficzny, rośnie pojedynczo lub w grupach, często w kręgach, na trawnikach, w ogrodach, parkach, na polach golfowych i innych terenach trawiastych. Preferuje gleby bogate w materię organiczną.
Kluczowe fakty
- Powierzchnia kapelusza: Włókniste, łuskowate, suche.
- Forma wzrostu: Pojedynczo lub w grupach, często w kręgach.
- Odcisk zarodników: Zielonkawo-szary.
- Kolor ciała: Biały do kremowego, z brązowymi łuskami na kapeluszu.
- Zapach: Łagodny, przyjemny.
- Zmiana koloru po przecięciu: Nie zmienia koloru lub lekko różowieje.
- Wysokość: 10-25 cm
- Średnica kapelusza: 8-30 cm
- Sposób odżywiania: Saprotroficzny.
Trujący
ŚmiertelnyChlorophyllum molybdites jest silnie trujący i powoduje ostre zatrucia żołądkowo-jelitowe. Jest to najczęstsza przyczyna zatruć grzybami w Ameryce Północnej. Objawy pojawiają się zazwyczaj od 30 minut do 3 godzin po spożyciu i obejmują silne nudności, wymioty, biegunkę, bóle brzucha, a w ciężkich przypadkach odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe. Chociaż rzadko śmiertelny, zatrucie wymaga natychmiastowej pomocy medycznej.
Szybkie sprawdzenie
- Zapach: Łagodny, przyjemny, grzybowy, nie wyróżniający się.
- Owocowanie: Od lata do jesieni, szczególnie po obfitych deszczach w ciepłych miesiącach.
- Podłoże: Gleba, trawniki, ogrody, parki, tereny trawiaste.
Gdzie znaleźć
Ameryka Północna
Gatunek szeroko rozpowszechniony, szczególnie w cieplejszych regionach, od wschodniego wybrzeża po zachodnie, a także w Meksyku.
Ameryka Południowa
Występuje w niektórych częściach Ameryki Południowej, zwłaszcza w regionach o klimacie umiarkowanym i subtropikalnym.
Australia i Nowa Zelandia
Został introdukowany i zadomowił się w Australii i Nowej Zelandii.
Azja
Obecny w niektórych krajach azjatyckich, choć rzadziej niż w Ameryce Północnej.
Europa
Rzadko spotykany w Europie, ale odnotowano pojedyncze przypadki, prawdopodobnie jako gatunek introdukowany.
Wskazówki znajdowania
Sprawdź kolor blaszek
Najważniejsza cecha to zielonkawo-szare blaszki u dojrzałych okazów. Młode osobniki mogą mieć białe blaszki, co utrudnia identyfikację.
Obserwuj środowisko
Szukaj na trawnikach, w parkach i ogrodach, szczególnie po deszczu w ciepłych miesiącach.
Wykonaj odcisk zarodników
Odcisk zarodników będzie zielonkawy, co jest ostatecznym potwierdzeniem gatunku i odróżnia go od jadalnych kań (biały odcisk) i pieczarek (brązowy/purpurowo-brązowy odcisk).
Zwróć uwagę na pierścień
Pierścień jest duży, podwójny i ruchomy, co jest typowe dla wielu czubajek, ale w połączeniu z zielonymi blaszkami wskazuje na Chlorophyllum molybdites.
Podobne gatunki
Czubajka kania
grzyb blaszkowy
Znany również jako: Macrolepiota procera
Pieczarka polna
grzyb blaszkowy
Znany również jako: Agaricus campestris
Czubajka czerwieniejąca
grzyb blaszkowy
Znany również jako: Chlorophyllum rhacodes
Klasyfikacja naukowa
- Typ
- Basidiomycota
- Klasa
- Agaricomycetes
- Rząd
- Agaricales
- Rodzina
- Agaricaceae
- Rodzaj
- Chlorophyllum
Poznaj Czernidłak zielonawy
Rozpoznawaj grzyby wszędzie
Bezpłatnie na iOS, Android i w sieci. Rozpoznawanie po zdjęciu, pełna baza danych i Twoja osobista kolekcja.